Antieke tegels even terug op oorspronkelijke plaats

BERGEN OP ZOOM – Oude verhalen weer onder de aandacht brengen en verbindingen leggen, is een hobby die Wim Kruf voortvarend uitvoert. Nu hij het verleden van een aantal antieke tegels heeft onderzocht en De Maagd bijna haar 25 jarig jubileum als schouwburg viert, vond hij het een mooi moment om de connectie tussen die twee weer concreet te maken. Het antieke tegelsetje werd even met het voormalig priesterkoor herenigd.

Na 25 jaar brengt Wim de tegels tijdelijk terug naar hun oorspronkelijke plaats, het huidige schouwburg De Maagd. Directeur Cees Meijer zei ze best een permanent plekje te willen geven. Wim denkt er over na. Hij heeft er een speciale band mee. “Een aantal broers, een zus en mijn dochter zijn nog in De Maagd gedoopt”, vertelt hij. “Bij de verbouwing van De Maagd tot theater zijn veel van deze tegels hergebruikt voor de vloer van de St. Gertrudiskapel aan de Scheldelaan, maar deze vier heb ik via een bezoek aan De Maagd tijdens de verbouwing tot theater.”

Dit bezoek kwam door zijn broer Adrie. Die was als vakman en vrijwilliger betrokken bij de transformatie van kerk naar schouwburg en vroeg hem wel eens om een handje te komen helpen bij de sloopwerkzaamheden. De tegels zijn afkomstig van het priesterkoor, het mooi aangeklede achterste deel van de kerk waar het hoogaltaar stond. Het priesterkoor is 25 jaar geleden in gebruik genomen door de artiesten.

Zoektocht

“Het bezoek was rond 1988. Een paar jaar geleden ben ik met de tegels in een uitzending van Tussen Kunst en Kitsch terecht gekomen. De waarde ervan bleek beperkt, er zijn er vrij veel van gemaakt, maar daarna ben ik wel verder gaan zoeken om de geschiedenis van de tegels weer boven water te krijgen. De kerk werd in 1829 gebouwd. Later, in 1929, is het verhoogde priesterkoor waar de tegels lagen gemaakt. De tegels zijn gemaakt door Villeroy & Boch, nog steeds een grote en bekende fabrikant. De vraag is of de tegels pas in 1929 zijn aangeschaft of zijn hergebruikt. Ik kwam erachter dat gelijke tegels in een kerk in Zwolle werden gebruikt en in 1895 al in een lokale krant werden beschreven. Er is een aantal voor de hand liggende momenten geweest waarop de tegels in De Maagd kunnen zijn gekomen. Bijv. bij het priesterjubileum in 1887 of het emeritaat in 1902 van eerwaarde Muskens. Dit heb ik verder niet uitgezocht in de archieven”, vertelt Wim over zijn zoektocht. “Het gaat mij om het verhaal.”

Symboliek

De tegels zijn geïnspireerd op ingelegde vloertegels die in de Middeleeuwen in deze contreien voorkwamen. In een tegel van rode klei werd een stempel gedrukt, de daardoor ontstane uitgespaarde figuur werd met witte klei opgevuld. Deze techniek zorgt ervoor dat de voorstelling ook na slijtage zichtbaar blijft.

De op Bijbelse symboliek geïnspireerde afbeeldingen zijn nog duidelijk te zien. De tegels lagen in sets van vier die samen een patroon vormen. Op iedere tegel staat een duif, symbool voor de Heilige Geest, een tak van de doornenkroon van Jezus, een deel van het kruis en één van de vier evangelisten uitgebeeld door hun symbolen: Mattheus (mens), Marcus (leeuw), Lucas (stier) en Johannes (arend).

BIJDRAGE MARJET LUBBERS