Proef met ondergronds beregenen in Colijnsplaat na drie jaar succesvol afgerond

COLIJNSPLAAT - Om te onderzoeken of ondergronds beregenen een oplossing kan zijn bij droogte stond er de afgelopen drie jaar een proefopstelling op Agrarisch Innovatie en Kenniscentrum Rusthoeve in Colijnsplaat. De positieve onderzoeksresultaten zijn maandag gepresenteerd aan de Zeeuwse gedeputeerde Arno Vael van landbouw, klimaat en water en bestuurder Wim van Gorsel van waterschap Scheldestromen. 

Hevige buien en lange periodes van grotere droogte wisselen elkaar steeds vaker af. Dat raakt de landbouw in Zeeland: er is te veel water tijdens natte periodes en te weinig tijdens periodes van droogte. Hoe kunnen we het water uit natte periodes vasthouden en benutten voor de teelt tijdens de steeds droger wordende zomers? Om te onderzoeken of ondergronds beregenen een oplossing kan zijn, stond er de afgelopen drie jaar een proefopstelling op Agrarisch Innovatie en Kenniscentrum (AIKC) Rusthoeve. Het onderzoek is uitgevoerd door bureau Know H2O, wateronderzoeksinstituut KWR en de proefboerderij Rusthoeve en werd gefinancierd door het Rijk, de provincie Zeeland, waterschap Scheldestromen en de gemeente Noord-Beveland.  

‘Grondwaterpeil inderdaad hoger’

Met de proef werd onderzocht of ondergronds beregenen (subirrigatie) kan bijdragen aan een betere productie van akkergewassen. Dit is een techniek waarbij water in de bodem van landbouwgrond infiltreert via een ondergronds netwerk van bestaande drainagebuizen. Hierdoor stroomt water via de buizen de bodem in, wordt de bodem natter en kan het grondwaterpeil stijgen.

‘Uit het onderzoek blijkt dat het grondwaterpeil van het perceel met subirrigatie inderdaad hoger is dan het andere perceel’, laat de provincie Zeeland weten. ‘Daardoor is de bodem natter en kunnen planten die dieper wortelen het water uit de grond opnemen. Deze gewassen hebben dus minder last van de droogte.’

Ondergronds beregenen blijkt volgens de provincie niet in alle gevallen succesvol. ‘Zo is er geen voordeel voor planten die ondiep wortelen, want de afstand van de wortels van de planten tot het grondwater is dan te groot. Ook kan de bodemsamenstelling klei op zand een belemmering vormen. De planten kunnen lastiger bij het grondwater komen. Ten slotte voegt ondergrondse beregening in de nattere zomers weinig toe, omdat er al voldoende water beschikbaar is door regenval.’

‘Mooie uitkomst’

Vael: ‘Het doen van onderzoek is van groot belang voor de toekomst van de agrarische sector in Zeeland. We hebben nu soms al een gebrek aan zoet water en dat probleem wordt in de toekomst alleen maar groter. Subirrigatie is misschien niet de heilige graal, maar kan wel degelijk bijdragen. Dat is een mooie uitkomst.’

De grote opgave in Zeeland, met een kleine voorraad aan zoet water, vraagt om verschillende oplossingen. ‘Regelbare drainage met subirrigatie is niet dé oplossing, maar kan in specifieke gevallen wel bijdragen om zoet water te bufferen en gewasverdamping te ondersteunen.’