Boswachter René Wink: ‘Bomen kappen hoort erbij, maar het is jammer als het door ziekte moet’

KWADENDAMME – Natuurmonumenten kapt deze weken 281 bomen in de Zak van Zuid-Beveland. “Dat hoort erbij”, zegt boswachter René Wink van Natuurmonumenten. “We planten dit najaar nieuwe bomen terug. Kaprondes zijn er ieder jaar, bijvoorbeeld voor de veiligheid. Wel heel jammer is dat we nu veel zieke essen en iepen moeten rooien.” 

De Zak telt negentig kilometer dijk en er staan 17.000 bomen langs de wegen. Allemaal worden ze jaarlijks geïnspecteerd, vertelt Wink. “Soms kunnen we met extra onderhoud kap uitstellen. Snoeien is groeien, zeggen wij. Maar je wilt niet op je geweten hebben dat er iemand gewond raakt door een omvallende boom of takken die afbreken. Als het stormt, voel ik me altijd onrustig en ben pas gerustgesteld als we alle wegen hebben gecontroleerd.”

Sterker

De laatste jaren stormt het vaker. Dat heeft, naast andere klimaatveranderingen, zoals natte en ook droge periodes, zijn weerslag op het bomenbestand. “Als bomen vol in het blad staan en het gaat stormen, waaien ze eerder om”, noemt de boswachter een voorbeeld. Daarom plant Natuurmonumenten – ze belooft dat voor alle 281 gekapte bomen nieuwe terugkomen - vaker sterkere soorten, zoals platanen, eiken en lindes. “Platanten zijn heel sterk. Dat zie je wel in de stad. Zelfs tussen asfalt en stenen groeien ze nog.”

Kever

Als bomen zich moeilijk kunnen aanpassen aan de klimaatverandering worden ze zwakker en kwetsbaarder voor ziekten. Langs de Oudekamersedijk zijn alle iepen gekapt, omdat ze ziek waren. Boosdoener is de iepenspintkever. “Die maakt geultjes in de bast, waardoor de opwaartse sapstromen verstoord raken.” De boom sterft dan door verdroging. “We slepen wat heen en weer over deze aardbol en zo komen hier ook diertjes terecht waartegen onze bomen niet bestand zijn. Als er een resistente iep wordt uitgevonden, ben ik de eerste die ze plaatst, want iepen zijn prachtige bomen en horen bij dit landschap.” Dat geldt ook voor de populier, dus die wordt ook her er der neergezet. “Vroeger zijn in de Zak veel populieren geplant, omdat ze snel groeien en het hout ook goed gebruikt kon worden om klompen van te maken en planken van te zagen.”

Biodiversiteit

Natuurmonumenten kapt tot het begin van het broedseizoen, 15 maart, nog bomen op de Hugodijk bij Kwadendamme, Zuidpolderdijk en Molenpolderdijk bij Oudelande en rond de schaapskooi bij Nisse. Ook moeten de populieren aan de Oude Zanddijk wijken voor de verkeersveiligheid. “Dit is een drukke weg, onder meer door het fietsverkeer tussen Driewegen en Ovezande en Heinkenszand. Na een storm is dit een van de eerste dijken waar we kijken of we takken van de weg moeten halen.”

Andersom zijn er in december op de Haagdijk bij ‘s-Gravenpolder 85 nieuwe lindes, eiken en platanen geplant. Op de Valdijk bij Nisse gingen 32 nieuwe eiken en lindes de grond in. Meer verschillende soorten planten, maakt de bomen minder kwetsbaar voor ziektes en is goed voor de biodiversiteit, aldus Wink. “Op lindebloesems komen bijvoorbeeld veel bijen af. En onderschat de populier niet. Spechten maken graag holtes in het zachte hout.”

Kleine poldertjes

Wink werkt al tientallen jaren in de Zak, maar ook in andere natuurgebieden in de buurt. “Het mooie aan de Zak vind ik het geheel van allemaal kleine poldertjes met verschillende landbouwgrond, zoals voor bessen, bieten, granen en aardappelen, omringd door dijken met bomen erop. Prachtig. Ik kan aan de bomen zien welke dijk het is.”