Hospice Het Clarahofje in Goes bestaat 15 jaar

GOES – Tussen de notenbomen van een oude boomgaard en een prachtig onderhouden tuin aan de rand van Goes, ligt een plek waar leven en sterven elkaar raken: hospice Het Clarahofje. Op 10 juli is het vijftien jaar geleden dat het hospice in Goes werd geopend. “Het is een huis. Een huis waar bewoners rust en comfort vinden”, vertelt Ellen Koole. Samen met Addien Joosse is ze coördinator van het hospice. Samen vertellen ze over het werk dat zij en hun vrijwilligers dagelijks met liefde en toewijding verrichten.

DOOR FLOOR KOHLEN

Het Clarahofje biedt palliatieve zorg aan mensen die in de laatste fase van hun leven zijn. Of zoals Koole het verwoordt: “Je wil hier natuurlijk niet zijn. Maar als het dan toch moet, is het wel een goede plek om in alle rust te sterven. Als dat bijvoorbeeld thuis niet kan.” De redenen daarvoor zijn uiteenlopend: mantelzorgers die overbelast raken, praktische beperkingen thuis of jonge gezinnen die niet willen dat hun kinderen zich dat bed in de woonkamer als laatste herinneren.

Vier domeinen

Bewoners hebben elk een grote, eigen kamer met sanitair, een terras én ruimte voor persoonlijke spullen. “Sommigen zetten alleen een fotolijstje neer”, vertelt Koole. “Anderen toveren het om tot een mini-huiskamer met hun favoriete stoel en lamp. Dat mag, want het is het huis van de bewoner.” Er zijn vijf kamers voor bewoners. Familie en vrienden mogen te alle tijden blijven eten of slapen. In Het Clarahofje is aandacht voor wat Koole en Joosse ‘de vier domeinen’ noemen: lichamelijk, psychisch, sociaal en zingeving. “Want tot het moment van sterven wordt er geleefd, en daar is hier alle aandacht en respect voor”, zegt Joosse. 

Vrijwilligershart

Het hospice wordt medisch ondersteund door zorgaanbieder Amarijn en huisartsen, maar draait daarnaast grotendeels op vrijwilligers: zo’n negentig in totaal, waarvan ruim vijftig zich richten op zorg. Ook zijn er vrijwilligers die koken, de tuin verzorgen, roosters maken of boodschappen doen. “Kort gezegd zorgen wij als coördinatoren voor onze vrijwilligers zodat zij weer goed voor de bewoners kunnen zorgen”, zegt Joosse. De vrijwilligers krijgen een stevige basis: een training van zes dagdelen, gevolgd door een inwerktraject van zes diensten. De kracht zit juist in de diversiteit van de vrijwilligers, vertelt Joosse. “Van vrachtwagenchauffeur tot oud-verpleegkundige – allemaal mensen die iets wezenlijks willen bijdragen.” Wat zij vooral moeten kunnen? “Er zijn. Aandacht geven. Zonder oordeel. Stel je als vrijwilliger op een ‘veilig vertrouwde vreemdeling’.”   

Binnen de muren van het hospice is het volgens de coördinatoren net de maatschappij in het klein. Joosse: “Met alles wat erbij hoort: vreugde, verdriet, vechtscheidingen, baby’s, ruzies, verzoeningen. Het raakt.” Soms zó diep dat vrijwilligers even pas op de plaats moeten maken. “Daarom is die teamverbondenheid en openheid zo belangrijk.”

Rituelen en herinneringen

Sterven is hier onlosmakelijk verbonden aan leven. En dat gebeurt met bepaalde rituelen die gelijkwaardig zijn voor ieder mens. “Of iemand hier een dag is of maanden, bij overlijden is er altijd eenzelfde uitgeleide”, zegt Koole. Die bestaat uit een gang van vrijwilligers aan weerszijden van de gang, met stilte of muziek, naar wens van de familie. “Respect is daarbij het sleutelwoord.” Nadat iemand overleden is, wordt buiten een kaars aangestoken in een windlicht dat brandt zolang de overledene in huis is. Iedere bezoeker weet dan dat er iemand overleden is in het huis. 

Vijftien jaar geleden ontving het hospice in Goes zijn eerste bewoner. Maar de wortels reiken verder terug: tot in 1992, toen verpleegkundige Marianne van Meer een hospice begon in haar eigen woning in Hansweert. Koole: “Ze was een pionier. Ze heeft het hele gedachtegoed van Clara van Assisi ingebracht: dienen, dragen, doen en danken. Koole vertelt verder: “Onze verantwoordelijkheid is om iemand een waardig levenseinde te geven en als dat gelukt is, is je taak volbracht.”

Op 13 juni is de burgemeester van Goes te gast in het hospice. Er zijn geen toespraken gepland. “Gewoon een kop koffie,” glimlacht Koole. “Zoals we dat hier altijd doen. In verbinding, in eenvoud.”[n]

Elke maand is er een open huismoment bij Het Clarahofje: https://hospicegoes.nl/hospice/nader-kennismaken/