Zijn het zwanen of ganzen? En stijgen of dalen ze?

Mooie foto! Dat durf ik deze keer wel te zeggen, want ik heb ‘m niet genomen. Waarom niet? Dat onthul ik aan het einde. Eerst kijken we naar de twee beelden van roestvrijstaal die uit het water van de Oostvest steken. Ze zijn gemaakt door de Goese kunstenaar Jack Willemsen en staan er alweer 25 jaar. Ze zijn in die tijd ‘iconisch’ voor Goes geworden.  

Eind augustus 2000 werden de beelden onthuld door burgemeester Van der Zaag en dijkgraaf Gosselaar. Het waterschap had in de bijna twee jaar ervoor de Oost- en Westvest gebaggerd, riooloverstorten afgesloten en oevers verbeterd. Het was voor het eerst dat het waterschap - de overheid van het buitengebied - zo dichtbij de (vele) mensen werkte. Daarom werd bijvoorbeeld het legendarische Baggerblaadje verspreid, waarin omwonenden lazen over vorderingen en vertragingen (verontreinigde bagger, munitie!) en werden voorbereid op enige verkeers- en stankoverlast. Om de goede afloop van het baggeren te vieren, schonken waterschap en gemeente de twee vogelbeelden aan de inwoners. Na de onthulling zette de PZC die inwoners op het verkeerde been door te schrijven dat Willemsen ‘twee zwanen heeft uitgebeeld die over het water scheren.’ Als verklaring wordt de kunstenaar geciteerd: ‘Ganzen zijn toch het symbool van Goes, maar ik wilde ze wat minder statisch maken. Goes is tenslotte een dynamische stad.’ Raadselachtig, nietwaar? Ik ben bang dat de PZC de kunstenaar verkeerd begrepen heeft, want in een praatje met mij sprak hij over ‘mijn ganzen in de Oostvest’. En dat klopt, alleen de korte snavel maakt dat al duidelijk. Maar het misverstand had wel gevolgen: op allerlei websites was lang sprake van de prachtige zwanenbeelden in Goes! 

Op de foto van de onthulling in de PZC vliegen de ganzen precies de andere kant op. En nog steeds varieert hun vliegrichting wel eens, vooral na Koningsdag. Ze hebben zelfs een hele poos zó gestaan dat ze tegen elkaar aan zouden klappen. Dat dynamische, weinig statische is te verklaren: ze staan met hun eigen buis in een iets grotere buis die in de waterbodem is gejast. Stevig en toch flexibel. Een andere heikele kwestie: dalen de ganzen of stijgen ze? Mijn zus uit Schotland, fotograaf en vogelaar, zag ze dit voorjaar en concludeerde op basis van de vleugelstand stellig: ze dalen. Logisch ook, want waarom zou je uit Goes willen vertrekken? Zuslief heeft deze keer de foto gemaakt. Op de PZC-foto sta ik ook, tussen allerlei notabelen. Ik was toen namelijk de beheerder van het waterschapspotje waaruit de twee artistieke ganzen kwamen gevlogen. En dan mocht je best bij het feestje zijn, dat je organiseerde. Op de foto sta ik daarom op ongeveer dezelfde plek en in dezelfde houding, lichtjes voorovergebogen, alsof ik een landing voorbereid.