Rubriek Goes Gezien: Waar kijkt zij naar?

Komende weken zijn weer volop evenementen bij te wonen rond de Goese beschermheilige Maria Magdalena. Kijk op mariamagdalenagoes.nl voor het volledige programma. Ondertussen beschouwen wij deze Maria Magdalena. Zij staat niet bepaald op gelijke voet met ons, maar op zo’n zeven meter hoogte tegen de Heilige Maria Magdalenakerk aan, boven de ingang. Dus, voorbijlopers: kijk ’s omhoog, want het is een fraai beeld. Het is van gietijzer, omstreeks 1890 gegoten in Noord-Frankrijk, naar een model van de Parijse beeldhouwer Thenon-Meunier. Het staat sinds 1908, toen deze kerk werd gewijd, op deze verheven plek. Eerder stond het in de kleine voorloper van deze kerk, op dezelfde plek. 

Waar kijkt Maria Magdalena eigenlijk naar? Voordat ik haar echt in de ogen keek, vond ik het verleidelijk om te fantaseren dat ze vol spijt naar de overkant kijkt, naar de Grote of Maria Magdalenakerk, waar ze ook had kunnen staan áls Luther niet in 1518… nou ja. De laatste tijd verzin ik liever dat ze vermanend naar de rijen scholieren kijkt die op het lage muurtje van de andere kerk een pizza verorberen: “Eet ’s wat gezonder, jongelui! En ruim je troep op!” Maar nee. Ik moest dus wat beter gaan kijken, met behulp van een verrekijker zelfs. De foto heb ik flink ingezoomd, zodat het ook u duidelijk wordt waar Maria Magdalena wél naar kijkt. 

Deze Maria van Magdala heeft haar ogen gericht op een crucifix in haar linkerhand: een houten kruis met het lichaam van Jezus. Met haar rechterhand beroert ze haar hartstreek, waarmee gezegd wil zijn dat de aanblik van de gekruisigde Jezus haar ontroert. Maar waarom het crucifix zo achteloos laag gehouden, met Zijn hoofd naar beneden? Het kan wel eerbiediger, bedoel ik maar. Maar het meest opmerkelijke aan het beeld met het crucifix vind ik iets anders: het is een zogeheten anachronisme. Maria Magdalena wordt hier ‘levensecht’ afgebeeld, maar het crucifix als voorwerp van aanbidding bestond toen nog niet; de eerste crucifixen zijn vermoedelijk pas in de vierde eeuw gemaakt. Doet het er iets toe? Welnee, maar dit anachronisme maakt het Goese beeld wel unieker, want er zijn voor zover ik weet bijna geen beelden van Maria Magdalena met een crucifix in de hand. Los daarvan is het aan te bevelen om ook een beeld in de ogen te kijken, dan kom je er vaak achter wat het bezighoudt.

        Tekst en foto: Arend van der Wel