Rubriek Goes Gezien: Raadselpaaltje bij voorheen ‘t Halve Maantje

Misschien herkent u het wel: je ziet iets, maar je reageert er niet op en geeft het ook geen plaats in je systeem. Pas als iemand je naar dat ‘iets’ vraagt of er een opmerking over maakt, komt het in je onbewuste bovendrijven en kom je in actie. Zo verging het mij met het stenen paaltje op de foto. Het staat onderaan de Westhavendijk (voorheen Polderweg), vlakbij de op- en afrit van het dierenasiel. Dit was vanaf 1933 ook de toegang naar de eerste twee tennisbanen hier van lawntennisvereniging ’t Halve Maantje. Die twee tennisbanen hebben inmiddels plaats gemaakt voor vier padelbanen (dat blauwe op de foto) en de club heet inmiddels tennis- en padelvereniging de Goese Maan. Daar tennis ik nu ruim twintig jaar en talentvol als ik was, sloeg ik in het begin geregeld ballen over het hek in plaats van over het net. Omlopen, zoeken naar de bal in het hoge gras en zo zag ik dat paaltje staan. ‘Ach, een oud paaltje’, dacht ik hoogstens en ik ging weer gauw terug naar de tennisbaan, want er moesten aces geslagen worden.

Toen in 2022 de eerste padelbanen hier werden aangelegd, maakte de aannemer gebruik van de oude ingang. Onze voorzitter – laten we hem Piet noemen (want zo heet-ie ook) – struinde daar toen ook wel ’s rond. ‘Hé Arend, dat oude paaltje daar, wat is dat nou? Jij bent toch van de geschiedenis?’ Ja hoor Piet, dacht ik toen. Maar ik heb het paaltje toch nog ’s beter bekeken en uiteindelijk gemeld bij de gemeente. Daar was het onbekend en – lang verhaal kort – het zou wel ’s een gemeentelijk monument kunnen worden, want: uniek! Dank aan Piet dus, die vorige week na acht jaar afscheid nam als voorzitter. Fijn is dat, een voorzitter die zich niet blind staart op ‘de toekomst’, maar ook letterlijk oog heeft voor nu en toen. 

Misschien is het paaltje wel een paar eeuwen oud. Het kan ook een keer verhuisd zijn, dan is dit niet z’n oorspronkelijke plek. Er bestaan nogal wat historische paalsoorten: schamp-, grens-, dijk-, stoep-, heemraadschaps- en tiendpalen. Maar deze lijkt nergens op; er staan ook geen cijfers of letters in gebeiteld. Een voorlopig idee: misschien is het een grensaanduiding tussen twee polders. We kennen natuurlijk de Goesche Polder uit circa 1330, waarnaar de woonwijk is genoemd. Maar er waren daar nog twee kleinere, oudere poldertjes. Ze werden uiteindelijk samen de Pier en Pinkspolder genoemd en lagen tussen het Geldeloozepad en de Oude Zeedijk. De huidige plek van het paaltje komt dan aardig uit. Er pleit ook wel wat tegen dit idee: het fenomeen poldergrenspaal is in de nationale poldergeschiedenis onbekend en de kleinere poldertjes waren al lang onder ‘één dijkage’ en één bestuur met de grote Goesche Polder. Zodra het raadselpaaltje een officieel monument wordt, leest u dat hier. Dat staat als een paal onderaan de dijk.

Tekst en foto: Arend van der Wel