Rubriek Goes Gezien: Brandweerlieden droogden, keken uit, klommen én sprongen hier

Deze zaterdag opent de brandweerkazerne Goese Poort, vlakbij het Tiendenplein. Daarmee heeft Goes twee moderne brandweerkazernes. Dat is een mooie aanleiding om ’s te kijken naar de plek waar de Goese brandweer van 1955 tot 1988 gevestigd was: aan de Brouwersgang, nu het gebouw van fysiotherapie De Clavers. Niet voor te stellen eigenlijk, zo klein en zo dicht omgeven door belendende percelen…

De verhuizing in 1955 was simpel, want de oude kazerne was een brandslang verwijderd van de nieuwe: naast het huidige Podium ’t Beest aan de Beestenmarkt. In de nieuwe kazerne konden vier brandweerwagens staan en over elk hun eigen uitrit uitrukken. Boven was een instructieruimte en een piket-slaapkamer. Maar het meest opvallende en eigentijdse toen was de toren van zeventien meter hoog. Veel brandweerkazernes hadden in die tijd wel een dergelijke toren, maar de Goese was wel erg multifunctioneel en was (is?) ook nog mooi. De toren was de ophangplek – met verwarming! – voor de natte canvas slangen; die waren gevoelig voor schimmels en zo. In de jaren ’20 gebeurde dit slangendrogen ook wel in de Grote of Maria Magdalenakerk – niets nieuws onder de zon als het gaat om de multifunctionaliteit van een godshuis. Omdat bovenin de kazernetoren rondom ramen zitten – dat was in die tijd niet vanzelfsprekend – functioneerde die ook als uitkijkpost. Er zat niet de ganse dag een spuitgast rond te kijken naar verdachte rookontwikkeling, maar ik stel me zo voor dat na een alarm iemand toch even snel ging kijken of het niet vals was. De toren werd ook gebruikt om het klimmen langs steile wanden te oefenen. En tenslotte diende de toren om ervaring met springen op te doen. We zien op de foto op drie hoogtes grijze deuren aan de noordkant van de toren. Vandaaruit werd gesprongen, met collega’s met een springzeil op de juiste plek beneden. 

Eind 2021 deed het Cuypersgenootschap, een landelijke stichting die ijvert voor het behoud van bouwkundig erfgoed uit de 19e en 20e eeuw, een oproep aan de gemeente Goes om van deze voormalige brandweerkazerne, de televisietoren en nog twee gebouwen gemeentelijke monumenten te maken, zodat ze niet in een onbewaakt ogenblik verminkt of gesloopt zouden worden. Een monumentencommissie buigt er zich momenteel over, begreep ik. Het is dus nog niet te laat. Hoewel… het sierlijke topje van de toren, ‘de bijzondere bekroning’ aldus een architectuurhistorische beschrijving, is al in rook opgegaan. Misschien kan die spits wel hersteld worden op basis van oude foto’s. En die gerestaureerde top dan bij de feestelijke benoeming tot gemeentelijk monument laten onthullen door een daar naartoe klimmende notabele. En wat ambtenaren beneden met het springzeil, voor de zekerheid.

Tekst en foto: Arend van der Wel