“Zolang het kan, blijf ik dit doen, het zit er gewoon in bij mij”

OUD GASTEL - De Eucharistieviering in de Laurentiuskerk van zondag 24 augustus stond in het teken van het 65-jarig kosterschap van José Frijters (80), waarvan het grootste gedeelte in Stampersgat was en tegenwoordig in Oud Gastel en de nabije regio is. Tijdens de dienst werd hij verrast met een bisschoppelijke onderscheiding. Na afloop was er gelegenheid bij Café Onder de Toren om hem persoonlijk te feliciteren. 

Voor zijn 40-jarig kosterschap heeft José eerder zowel een pauselijke als een koninklijke onderscheiding ontvangen. “Hoewel ik er ergens wel aan gedacht heb, ben ik blij verrast en dankbaar met deze bisschoppelijke onderscheiding,” merkt hij op. Pastoor Maickel Prasing: “Het is zeer ongebruikelijk om na een pauselijke nog een bisschoppelijke onderscheiding te geven. Het bisdom is meegegaan in mijn ongewoon verzoek en overweging dat José de pauselijke onderscheiding voor Stampersgat gekregen heeft en daarna doorgegaan is in Oud Gastel, waar hij nu hét gezicht van de kerk én een voorbeeld voor de verbinding tussen de twee dorpen is. Een andere reden is dat hij veel doet rondom de pastorie en zorgt voor het welzijn van mij als pastoor. Ik heb twee linker- en José twee rechterhanden. Hij is als een soort huismeester voor mij.”

Betaald verlof

“Hoewel ik in Fijnaart tijdens de oorlog geboren ben, voel ik me een echte Stampersgattenaar,” vertelt José. Eind jaren negentig is hij naar Oud Gastel verhuisd, maar de banden met ‘zijn dorp’ zijn nog zeer hecht. Hij is getrouwd met José de Beukelaer en samen hebben ze twee kinderen gekregen. Zijn kerkelijke ‘loopbaan’ is veel langer dan 65 jaar. “Na mijn eerste communie werd ik - wat de gewoonte was vroeger - misdienaar. Zodra je op de middelbare school zat werd je dan acoliet.” Gaandeweg ging hij koster Adri van Gaans steeds meer helpen en op 15-jarige leeftijd werd hij officieel zijn assistent. Bij het overlijden van hem in 1997 werd hij zijn logische opvolger. José was werkzaam op de suikerfabriek. “Door het jaar als onderhoudsmonteur en in de campagne als scheepsmeester.” Hij kreeg betaald verlof om zijn werkzaamheden als koster te kunnen doen. “Van Malland hield dat zelf in de gaten. ‘Voor de kerk is altijd tijd’, zei hij dan.” 

Schilderij

De sluiting van de H.H. Martelaren van Gorcumkerk in Stampersgat in 2012 ging José erg aan het hart. “Vooral de manier waarop dat gegaan is. Het was in mijn ogen zo ondoordacht om dit in november te doen en niet ná kerstmis. Gelukkig konden we daarna eerst in de bovenzaal van de Steiger en later in de sacristie van de kerk nog diensten houden.” Niemand wilde het schilderij van de Heilige Martelaren van Gorcum, wat overgedaan werd naar Oud Gastel, officieel daar de kerk indragen. “Dan doe ik het wel, zei ik. Zo ben ik in Gastel begonnen. Peter van Sprundel was de koster en ze zaten eens krap met het dienen bij een uitvaart en zo ben ik er van lieverlee in gerold.” Het was voor José een hele overgang. “In Stampersgat bemoeide niemand zich met de gang van zaken, maar in Gastel had iedereen zijn eigen eilandje. Dat was even aanpassen.” Nu assisteert hij de pastoor in de gehele regio. “Als het nodig is help ik mee.”

Manusje-van-alles 

Naast het werk als koster is José een manusje-van-alles. Zo houdt hij onder meer de tuin van de pastoor bij, doet allerlei klusjes in en om de kerk en pastorie en onderhoudt contacten met derden. Meer dan 60 jaar heeft hij ervoor gezorgd dat wekelijks de kerkklokken in Stampersgat bijliepen. “Die deed ik twee keer per week met de hand opdraaien.” Het uurwerk staat helaas al een aantal maanden stil. “Dat doet mij wel zeer. De klok is zover ik weet nog steeds van de kerk en wordt niet meer gemaakt.” José wil zeker nog wat jaartjes als koster doorgaan. “Zolang het kan, blijf ik dit doen. De 70 jaar wil ik ook nog halen. Het zit er gewoon in bij mij,” zegt hij stellig.