‘Toename Aziatische hoornaar per jaar is zorgelijk’

HALDERBERGE - De opmars van de Aziatische hoornaar baart ook in Halderberge zorgen. Deze invasieve exoot vormt een bedreiging voor bijen en andere bestuivers, en daarmee voor de biodiversiteit. De gemeente is daarom sinds vorig jaar actief bezig met de bestrijding, in samenwerking met vrijwilligers en inwoners.

De verantwoordelijkheid voor de aanpak ligt grotendeels bij gemeenten. “De Provincie heeft de beheersing van de Aziatische Hoornaar nagenoeg volledig overgelaten aan de gemeenten,” laat een woordvoerder van de gemeente weten. Alleen in kwetsbare natuurgebieden, zoals Natura 2000-gebieden, neemt de provincie zelf het voortouw.

Sinds eind maart 2025 werkt Halderberge samen met vrijwilligers om de verspreiding van de hoornaar te beperken. In de hele gemeente zijn vijf zogenoemde zoekgroepen actief. Deze groepen speuren naar nesten en proberen koninginnen vroeg in het seizoen te vangen. De gemeente ondersteunt dit werk financieel, onder meer met lokvallen, lokstof en informatiemateriaal. “De zoekgroepen worden aangestuurd door de gemeente,” aldus de woordvoerder.

Vangen bijen uit de lucht

Voor imkers in de regio is de Aziatische hoornaar een serieuze bedreiging. “Ik heb ze gewoon vlakbij mijn buien zien posten, ze vangen ze gewoon uit de lucht. Met de lokvallen hebben we vorig jaar in de gemeente Roosendaal 500 tot 600 koninginnen gevangen, terwijl dat in 2024 nog 125 waren. Die toename is erg zorgelijk”, aldus Jan de Rooij, imker uit Wouw.

Imker Jan de Rooij met een hoornaarsnest  - Foto: Wies van Erp

De gemeente Halderberge probeert inwoners actief te betrekken bij de bestrijding. Zo is de informatie op de gemeentelijke website onlangs vernieuwd en verschenen er artikelen in deze krant en hun digitale nieuwsbrief. Ook wordt gewerkt aan extra communicatiemateriaal en socialmediaberichten. Daarmee wil de gemeente de bewustwording vergroten en inwoners stimuleren om mee te helpen.

Dat lijkt al effect te hebben. Op verschillende plekken in de gemeente, zoals in het Arboretum, zijn vallen geplaatst. Volgens de gemeente wordt eigen initiatief aangemoedigd. Inwoners kunnen gratis gebruikmaken van vallen en lokstof en worden opgeroepen om actief koninginnen te vangen of zich aan te sluiten bij een zoekgroep. Per kern is er een coördinator die dit in goede banen leidt.

Arboretum

“We hebben er tot vrijdag al achttien Aziatische hoornaars gevangen in het Arboretum. Zeker nu het warmer wordt vangen we er meer. Op woensdag hadden we er vijf op één dag, vrijdag waren het er vier. We gaan door met deze vallen tot juni, dus er zullen er zeker nog meer gevangen worden”, vertelt Wijnie van Eck, voorzitter van het Arboretum.

Toch blijft het belangrijk dat mensen voorzichtig zijn. De Aziatische hoornaar kan agressief reageren wanneer een nest wordt verstoord. Daarom vraagt de gemeente inwoners om waarnemingen altijd te melden, in plaats van zelf in te grijpen. Dat kan eenvoudig via de BuitenBeter-app of via de gemeentelijke website.

Volgens de gemeente is snelle melding cruciaal om nesten op tijd op te sporen en te verwijderen. “We vragen inwoners dit te melden via de BuitenBeter app of de website,” benadrukt de gemeente.

Verschillen met Europese

De Aziatische hoornaar wordt vaak verward met de Europese hoornaar (Vespa crabro), maar de uiterlijke verschillen zijn goed zichtbaar. “De Europese hoornaar is groter, heeft een roodbruine kop en een overwegend geel achterlijf. De Aziatische hoornaar is daarentegen iets kleiner, heeft een zwarte borstkas en kenmerkende gele uiteinden aan de poten,” beschrijft De Rooij. De Europese hoornaar vormt geen bedreiging voor de biodiversiteit, waar de Aziatische dat wel is.

Met de gezamenlijke inzet van gemeente, vrijwilligers en inwoners hoopt Halderberge de verspreiding van de Aziatische hoornaar zoveel mogelijk te beperken. Of dat voldoende is, zal de komende jaren moeten blijken.

De verschillen op een rij. Vlnr: hommel, Europese hoornaar, Aziatische hoornaar, Aziatische hoornaar die een bij te pakken heeft, honingbij - Foto: Wies van Erp