De geschiedenis van de Gastelse sport: Van oude gildes tot Olympisch goud
Door: Wim van den Broek RubriekOUD GASTEL - Sport en spel hebben in de geschiedenis van Oud Gastel altijd een belangrijke plaats ingenomen. Dat uit zich niet alleen in een groot aantal sportevenementen of -verenigingen, ook zijn in diverse takken van sport succesvolle prestaties gerealiseerd. Gastel heeft Olympische, internationale en nationale kampioenen voortgebracht, veel inwoners beleven tot op de dag van vandaag veel plezier aan zelf sporten of naar sport in ons dorp kijken.
Wielrennen, voetbal en atletiek zijn in Brabant en ook in Oud Gastel de laatste honderd jaar echte volkssporten geworden. Voordien zijn hand- en kruisboogschieten populair. Vanaf de vijftiende eeuw wordt in Brabant reeds aan beugelen, klootschieten en later kolven gedaan. Het Gastels Sint Sebastiaansgilde is in 1609 opgericht. Een vaste activiteit is het zogeheten papegaaischieten.
Olympisch goud
Echte sportbeoefening ontstaat pas halverwege de 19e eeuw met de schutterijen. Eendracht Maakt Macht is de oudste. Weldra volgen onder anderen Willem Tell, Broederlijke Liefde, St. Joris, de Batavieren en Concordia Florebit. Laatstgenoemde heeft haar doelen achter café In De Drie Snoeken. Adrianus van Merrienboer is er lid van. Met het Nederlands team wint hij goud op de Spelen van Antwerpen in 1920 om later kastelein te worden van het café, thans dorpsmuseum.
1909 moet een sportief jaar geweest zijn, want niet alleen telt Gastel dan drie fietsclubs te weten Nooit Gedacht, Helpt Elkander en Wielen Willen Wij, ook wordt dan de eerste voetbalclub opgericht onder de naam Emma. Later gewijzigd in Wilhelmina, weer later in Gastelsche Boys en tenslotte in 1933 in SC Gastel. De rood-zwart hemden spelen drie seizoen in de 1e klasse. In de jaren zeventig is het cafévoetbal erg populair met zelfs eigen velden.
Tekst gaat verder onder de foto.
Openingswedstrijd bij de officiële opening van het sportpark door burgemeester Theo Andriessen - Foto: Heemkundekring Het Land van Gastel
Opening Blankershove
Dames komen na de oorlog aan bod bij de oprichting van korfbalclub Juliana, dat later ook gemengd gaat spelen. Alles valt of staat met faciliteiten, sportaccommodaties in dit geval. Om te voetballen is het aanvankelijk een kwestie van: koeien uit de wei, voetballers erin. In 1966 opent sportpark Blankershove: twee velden en een tribune.
Na veel discussies krijgt Gastel in 1974 eindelijk een eigen zwembad: Blankershove. Als blijkt dat Sportfondsen het vijftien jaar later niet meer rendabel krijgt, komen inwoners zelf in actie en zo wordt het ‘een bad van het volk’. Reddingsbrigade De Vuurtoren maakt er uiteraard gebruik van. In 1983 wordt aan ’t Veerhuis een sporthal gebouwd en komen zaalsporten als volleybal (Gavok), zaalvoetbal, badminton (BVO) en gymnastiek (Vlug en Lenig) tot grote bloei.
Sporter van de eeuw
Rond de eeuwwisseling houdt het dorp de verkiezing ‘sporter van de eeuw’. Inwoners mochten stemmen en kozen zitvolleyballer Harry Oomen en wielrenster Edith Klep als respectievelijk sportman en sportvrouw. In 1984 pakken turnster José Hagenaars en tennisser Ferdinand Werger de allereerste Gastelse sporttitels. De Heerjansruiters mogen zich sportploeg van het jaar noemen.
Voor talentvolle schaatsers liggen de ijsbanen te ver weg en ook koning winter helpt niet mee: slechts zes keer is sinds 1956 de Vliettocht verreden, de laatste in 1997. Aan de boorden van het Mark-Vlietkanaal is de roeivereniging gehuisvest. Sport en spel zal altijd een grote rol blijven spelen in Oud Gastel. Fraai voorbeeld zijn de Dorpsspelen, die ter ere van Gastel 750 worden gehouden.
750 jaar Oud Gastel
Dit artikel maakt onderdeel uit van de jubileumbijlage 750 jaar Oud Gastel. Dit is een uitgave van Uitgeverij de Bode in samenwerking met Heemkundigekring Het Land van Gastel. Tot en met december 2025 vier je het 750-jarig bestaan van het dorp met verschillende activiteiten en evenementen. Meer weten? Lees hier de bijlage met meer verhalen en de kalender.
