Restauratie Fort Sabina weer een stukje verder afgerond

HEIJNINGEN - Het Fort blijft intact in zijn rauwe versie. In samenwerking met de Provincie Noord-Brabant en gemeente Moerdijk worden in vier fasen in de periode 2018-2027 forse investeringen gepleegd om het militair erfgoed op Fort Sabina te herstellen.

DOOR TOM RIETVELD 

Afgelopen vrijdagmiddag 12 oktober waren er twee hoogtepunten aanleiding om een bijeenkomst te organiseren. De afronding van de gevelrestauratie van de kazerne op Fort Sabina en de start herbouw Botenloods.

Wethouder Danny Dingemans: ”Vandaag staan we stil bij het feit dat de gevelmuur, de kazernemuur, gerestaureerd is. Interessant om te kijken hoe dat proces is gegaan. Maar het is ook vandaag het moment dat we de aftrap doen voor het volgende project, de renovatie van de Botenloods. En hartstikke leuk dat er hier nu zoveel mensen zijn die daarbij betrokken zijn en die wil ik speciaal in het zonnetje zetten.

Dat is op de eerste plaats de stichting en alle vrijwilligers die voor de stichting actief zijn. Zij zijn hier dagelijks keihard bezig om ervoor te zorgen dat dit fort aantrekkelijk blijft. En dat is hartstikke mooi. Daarnaast is het zo deze gevelmuur een enorme uitdaging is geweest. Ik mocht als wethouder het raadsvoorstel proberen te verdedigen en door de raad heen te slepen.

Dat was niet meteen makkelijk. Men vond het veel te veel geld. En waarom zouden we dat doen? Ik vind dat je heel zuinig moet zijn op je erfgoed. En dat daarom die middelen juist goed besteed zijn.

Er was minimaal een miljoen nodig. Waarvan ik dacht van hé jongens, we hebben het over een paar stenen, een paar kozijnen. Totdat ik hier een keer tussendoor kwam kijken Toen ik zag wat voor project het was en de mensen van Nico de Bond met zoveel enthousiasme bezig zag, dacht ik, dit is net iets meer werk. Zij vertelden wat het echte vakwerk inhoudt.

Ik denk dat jullie daar ongelooflijk trots op mogen zijn, wat hier is neergezet. 

Daarnaast gaan we dan naar het volgende project. En dat is de Botenloods. Ook zo’n project waarvan een hoop mensen zeiden dat wordt niks en dat gaat veel te veel kosten. Maar waarvan ik denk als we nog één kans hebben om die botenloods te redden dan moeten we het nu doen. Dank ook aan alle studenten die daarover na hebben gedacht.

Wat zou je ermee kunnen en hoe zou je dat daar kunnen aanpakken. Steun van de provincie op dit vlak. En we zullen zien dat het ook gewoon een prachtig gebouw zal gaan worden. En daarmee wordt het fortcomplex steeds completer. Dank aan allen, die zich hebben ingezet dat dit fort weer een stukje mooier is en daarmee ook voor een volgende generatie behouden blijft.” 

Tekst gaat verder onder de foto. 

 Foto: Tom Rietveld

40.000 stenen

Projectleider Sequin van de Berg: “Wij zijn van de afdeling forten en vestingwerken van Nico de Bond. We hebben vaker forten gerestaureerd en hebben verschillende vestingsteden in onderhoud. We weten een klein beetje waarover het hebben. Maar ieder fort is uniek. Zo ook Fort Sabine. We zijn benaderd voor de aanbesteding om een bouwpartner, een aannemer te selecteren om zo’n project hier te realiseren. We zijn gaan slopen om de problemen op te zoeken. We hebben ijzer in de muren gevonden, ijzer dat in de muur zit en nat wordt dat gaat roesten. Roest zet uit en kan tot zeven maal zijn gewicht aannemen en dit was een van de oorzaken van de kapotte gevel. En er waren veertig duizend stenen nodig, omdat de muren vooral van binnenuit kapot waren. Geen gewone stenen. Elke steen is met de hand gemaakt. Daarnaast 144 nieuwe duimblokken in aansluiting op het bestaande beeld van de natuursteensoort. We kijken naar details. En zorgen voor de juiste materialen en de juiste kleurstelling. We zijn restaurateurs, dus willen we dat het weer perfect wordt zoals vroeger. En dat is gelukt.”[n]