Steeds meer circulair op haven- en industrieterrein: Afval bestaat (bijna) niet

MOERDIJK - In een circulaire economie draait alles om het bewuster, langer en opnieuw gebruiken van grondstoffen. Veel bedrijven in Port of Moerdijk zijn hier al volop mee bezig. Om te laten zien welke initiatieven er zijn, organiseerde het havenbedrijf een thema-avond rondom circulariteit. Met als uiteindelijke conclusie: Ongelooflijk, wat hier allemaal al gebeurd!

Rondleiding

Woensdagavond 4 februari leek het even of we op de filmset van een spannende film waren beland. We tuurden uit het raam van een touringcar die binnenin een enorme loods tot stilstand was gekomen. De koplampen beschenen metershoge donkere bergen grond, of was het iets anders? Buiten de loods zagen we wolken stoom uit een gigantisch buizensysteem komen. Toen kraakte de speaker en klonk de enthousiaste stem van Piter Brandenburg: ‘Dit is wel een uniek moment om hier binnen te zijn hoor. Zelfs voor mij!’

ATM

Piter Brandenburg is commercieel directeur bij ATM, onderdeel van Renewi, de grootste recycler van de Benelux. Op uitnodiging van de Omgevingstafel van Moerdijk, verzorgde hij die avond een rondleiding bij ATM, waar vooral grond, bouwafval en water worden gereinigd. In de touringcar zaten onder andere inwoners en vertegenwoordigers van de gemeente Moerdijk, leerlingen van het Marklandcollege, en collega’s van andere bedrijven op het haventerrein. Brandenburg liet zien hoe ATM bijdraagt aan de doelstelling van de Rijksoverheid om de Nederlandse economie in 2050 volledig circulair te laten zijn. Dat betekent dat producten en grondstoffen opnieuw gebruikt worden, en er bijna geen afval meer is. En laat dat nou net de slogan zijn van ATM: “Afval bestaat niet.”

Circulaire grondstoffen

Brandenburg vertelt dat ATM vooral producent is van circulaire grondstoffen. Bovendien verwerkt en reinigt het bedrijf allerlei complexe afvalstromen. Jaarlijks voeren duizenden vrachtwagens en schepen zo’n 2 miljoen ton afval aan. Van vervuilde grond tot vervuild water, van glas tot papier, en van hout tot metaal. Het wordt op allerlei manieren gereinigd en gesorteerd. En 65 % van de inkomende stroom vindt ook weer een weg terug. Bijvoorbeeld naar de bouw. Zo is een deel van het zand waar de touringcar (bij hoge uitzondering) tussen stond, na reiniging bestemd voor de aanleg van de taluds voor de rondweg bij Zevenbergen.

Opnieuw bruikbaar

Uiteraard zijn er duidelijke regels en afspraken voor de verwerking van afval. Elke lading die wordt aangeleverd wordt gewogen, gecheckt en bemonsterd. Vervolgens gaat het water naar enorme bioreactoren waar micro-organismen met de vervuiling aan de slag kunnen. Bouwafval en grind worden gereinigd in een 70 meter lange trommel met elektrostatische filters. Van oud plastic wordt nieuw plastic gemaakt. Hout wordt zoveel mogelijk verwerkt tot nieuw constructiemateriaal, of vergast, waardoor het ook weer bruikbaar is. ‘Nieuwe technieken maken steeds meer mogelijk,’ legt Brandenburg uit. ‘Ook voor complexe materialen worden oplossingen bedacht. Zo wordt er al geëxperimenteerd met het recyclen van luiers, of asbest.’ Brandenburg vertelt dat ATM deze ontwikkelingen op de voet volgt.

Duurzame alternatieven

‘De productie van circulaire grondstoffen is inmiddels bittere noodzaak,’ zegt Brandenburg. ‘Want primaire grondstoffen, zoals zand en grind, worden steeds schaarser, en ze moeten steeds verderop worden gehaald. Door grondstoffen te recyclen kunnen we bijvoorbeeld sneller en goedkoper bouwen. Bovendien levert dat een enorme milieuwinst op.’ Hij wijst op enkele grote silo’s. ‘Daarin zit een restproduct dat vrijkomt bij verbranding onder heel hoge temperaturen. Wij hebben daaruit een duurzaam en veilig bouwmateriaal ontwikkeld. Het wordt als alternatief voor zand en grind gebruikt.’ Zo draagt ATM letterlijk haar steentje bij aan de circulaire economie.

Op weg naar een circulaire haven

Maar ATM is niet het enige bedrijf op Port of Moerdijk dat meewerkt om de circulaire economie te realiseren. Commercieel directeur van het havenbedrijf Jayand Baladien vertelt dat er steeds meer wordt samengewerkt in de industrieclusters op het terrein. ‘En onze taak als Havenbedrijf Moerdijk is daarin helpen meezoeken naar een goede balans. We willen een circulair industriële haven worden, dus zorgen we dat we goede partners zijn. We verwelkomen bedrijven die actief aan de slag gaan met nieuwe technologieën om ervoor te zorgen dat we kritieke grondstoffen kunnen hergebruiken.’ Als voorbeeld noemt Baladien bedrijven die autobanden of windmolenbladen recyclen. Hij vertelt ook dat er binnenkort een bedrijf gaat aansluiten dat methanol maakt van houtafval. En dat is dan weer brandstof voor schepen. ‘Hierdoor wordt de uitstoot van CO2 verlaagd en zorgen we voor vergroening. Precies wat we graag willen.’

Port of Moerdijk

Port of Moerdijk is een Europese zeehaven en hét Brabants knooppunt van logistiek en chemie. Baladien: ‘Ken je Centraal Station Utrecht? Dan weet je hoe bedrijvig het daar kan zijn. Precies dat gevoel krijg je ook bij ons. Wij zijn het CS voor shortsea coasters die frequent heen en weer varen. We hebben 44 directe bestemmingen in 12 landen. Transport gaat hier over het water, de weg, het spoor en via de buisleiding. Alles is met elkaar verbonden. De industrieclusters versterken elkaar door samen te werken en door samen te innoveren. Daarom is het belangrijk om ook samen de stap naar een circulaire economie te zetten.’