Herdenking 200 jaar Zusters Franciscanessen in Etten
ETTEN-LEUR - De Franciscanessen van Etten vormen een congregatie die is voortgekomen uit de Franciscanessen van Dongen. De congregatie behoort tot de penitenten-recollectinen. De congregatie werd gesticht in 1820 vanuit Dongen door Marie Raaymakers (1781-1867) en de zusters vestigden zich aanvankelijk te Etten.
In 1828 gingen de zusters van start met een dorpsschool in Etten, een van hun "liefdewerken". Kinderen uit armere gezinnen konden er terecht, omdat het onderwijs er kosteloos werd verzorgd, in tegenstelling tot het onderwijs aan het (chiquere) pensionaat voor de "kostjuffrouwen".
Regina Nostra
Maar daar bleef het niet bij. De zusters stichtten de "Regina Nostra" ulo (uitgebreid lager onderwijs) aan de Kerkwerve, een mms (middelbare meisjesschool, later mavo en havo), de huishoudschool "Regina Mundi", een kweekschool (voor de opleiding van onderwijzeressen) en een opleiding tot kleuterleidster.
Al deze stichtingen hadden een fikse uitbreiding tot gevolg van het klooster, met een ingewikkeld gebouwencomplex tot gevolg. Dit klooster werd "Instituut Sint Joseph" gedoopt, maar ook "Withof" bleef als naam in gebruik.
De meisjes en de jongedames die op het internaat van de zusters verbleven, waren voor lange tijd weg van hun ouderlijk huis. Ze werden opgeleid en opgevoed in een omgeving die in het teken stond van een strikte tucht en routine, waarbij zowat alles in groepsverband ging en de dag begon en eindigde met God.
200 jaar
Donderdag 19 maart is het tweehonderd jaar geleden dat de zusters Franciscanessen zich vestigden in Etten. In 1820 betrokken de Zusters van Etten Huize Adama, een kasteeltje in het gehucht Moleneind. Omdat het wit was geschilderd ontstond de naam Withof. Het werd het moederhuis van de congregatie. Het Withof groeide in de negentiende en twintigste eeuw uit van een herenhuis tot een labyrint van aaneengeschakelde gebouwen met binnenplaatsen. Het oorspronkelijke huis Adama is zeventiende-eeuws maar in de volgende eeuwen is het verbouwd. Aan dit huis werden in 1834 en 1845 vooruitspringende vleugels gebouwd. Architect P. Soffers uit Ginneken bouwde in 1851 een neogotische kapel, die op 4 juli 1853 werd ingezegend.
Carré gesloten
In 1864 is het carré gesloten door de bouw van een ingangsvleugel in neogotische stijl, vermoedelijk ook van architect P. Soffers. Op de verdieping aan de achterkant van het huis bouwde Soffers in 1870 een refter en de brevierkapel (later kapittelzaal).
In het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw werden de kostschoolvleugels gesloopt. Van de vleugels resteert een toren. De kapel dateert uit 1907 en is gebouwd naar tekeningen van architect P. van Genk uit Leur.
Later dit jaar wordt door de Heemkundekring Jan uten Houte een tentoonstelling ingericht over 200 jaar Franciscanessen in Etten. [l]