Geen telefoonpalen, maar jacht
Dit plaatje zegt u misschien helemaal niets. Dat kan kloppen, want deze gevelsteen is enigszins verstopt bij de entree van de voormalige Rijkstelefoon-Centrale aan de Van de Spiegelstraat. De steen is in totaal anderhalve meter breed en gaat het hoekje om, waardoor het Nederlandse wapen en de naam ‘Rijkstelefoon’ wel goed vanaf de straat te zien zijn.
Het gebouw werd in 1939 in gebruik genomen. Een paar jaar eerder maakte de destijds beroemde kunstenares Gra Rueb dit reliëf van Franse kalksteen. In een boek over haar uit 1946 schrijft Cornelis Veth: “Het moet een probleem voor de kunstenares geweest zijn, wat zij van zulk een opgave maken moest. Moest zij de telefoondraden en telefoonpalen als motieven in zulk een voorstelling verwerken? Of moest zij van elke toespeling op het gebruik van het gebouw afzien? Zij koos het laatste, ontweek het weinig aanlokkelijk probleem en herinnerde zich dat de rampspoedige gravinne van Holland in deze stad verblijf heeft gehouden.” En zo werd het grootste deel van de gevelsteen een voorstelling van Jacoba van Beieren (1401-1436) op valkenjacht. Bij valkenjacht wordt op ‘klein wild’ gejaagd en zijn de valken of andere afgerichte roofvogels de jagers. De foto laat niet de hele steen zien, maar alleen het belangrijkste: gravin Jacoba. Ze draaft op haar paard in het midden en draagt heel elegant een roofvogel op haar rechterhand. Jacoba is het mooist gekleed, maar zit niet op het grootste paard. Er zijn een paar jachthonden en er staat op de achtergrond een kasteel, dat niet Slot Oostende lijkt te zijn. In de Jacoba-biografie van Antheun Janse (2009) komt Jacoba's liefde voor de valkenjacht summier aan de orde. In 1517 verblijft Jacoba een poosje in Zeeland, een prachtig land voor de valkenjacht. Daarom gingen er bodes op pad buiten onze provincie om een afgerichte sperwer en een windhond op te halen. Blijkbaar was Zeeland zelf niet zo goed geëquipeerd.
Geëquipeerd? Wat een moeilijk woord! Excuus, maar het is zo'n mooi bruggetje naar de ‘Valkerij Equipage', die in de jaren '70 in Brabant werd opgericht. Nog steeds worden als hobby roofvogels afgericht voor jacht, roofvogelshows en overlastbestrijding (bijvoorbeeld meeuwen). En weet u hoe die Valkerij Equipage voluit heet? Jacoba van Beieren!
Tekst en foto: Arend van der Wel