72 jaar na de Watersnoodramp: ‘We mogen dit nooit vergeten’
Door: Remco Weterings AlgemeenHALSTEREN – Het contrast met het weer tijdens de rampnacht in 1953, 72 jaar geleden, kon bijna niet groter zijn. Onder een stralende zon vond zaterdagmiddag voor de tweede keer een kranslegging plaats bij het monument Signalen in het landschap. Na de kranslegging was er een ontmoetingsmoment in het heemhuis. In de Sint-Antoniuskerk was zaterdagavond een drukbezochte viering, waarin de namen van de slachtoffers werden voorgelezen. Tijdens de eucharistieviering in de Halsterse Quirinuskerk werden de slachtoffers persoonlijk herdacht met het opnieuw oplezen van de namen en het aansteken van lichtjes.
Het initiatief om de herdenking in Halsteren en Lepelstraat nieuw leven in te blazen, ontstond tijdens de uitgebreide herdenking in 2023, 70 jaar na de ramp. “In eerste instantie was de herdenking een samenwerking tussen de Halsterse dorpsraad en Heemkundekring Halchterth. Om de herdenking en dus de herinnering aan de ramp voor toekomstige generaties te garanderen, zijn we in 2024 een stichting geworden. Naast de herdenking zetten we ons ook in voor het behoud van de monumenten in Halsteren en Lepelstraat. Daarnaast willen we in de toekomst inzetten op educatie door samen te werken met scholen,” zegt Eugène van den Eijnden.
Beelden zullen nooit verdwijnen
Ad uit Bergen op Zoom kwam samen met zijn vrouw naar de herdenking in de Halsterse polder. “Tijdens de ramp was ik vijf jaar oud en woonde ik in Bergen op Zoom. 72 jaar geleden stond ik hier bovenaan bij de Vogelenzang te kijken naar wat de ramp had aangericht. Beelden van ronddrijvende dode paarden en koeien zullen nooit meer van mijn netvlies verdwijnen.”
Ad’s familie had geluk: iedereen wist de ramp redelijk ongeschonden door te komen. “Wat ik me ook nog goed kan herinneren, zijn de verhalen van mijn zwager, die tijdens de ramp in Lepelstraat woonde. Hij was destijds elf jaar oud. Zijn verhalen, onder andere over de opvang van mensen uit het zwaar getroffen gebied, hebben altijd een diepe indruk op me gemaakt.”
Een roos voor elk slachtoffer
Nelly Nefs-Poulus, toen een meisje van vierenhalf, en haar familie hadden minder geluk. Mevrouw Nefs-Poulus verloor tijdens de rampnacht maar liefst elf familieleden. Samen met haar man Ko legde Nelly, net als andere jaren, een krans ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Ook buiten de herdenking zetten Ko en Nelly zich actief in om de herinnering aan de ramp levend te houden. Ko onderhoudt zowel het watersnoodmonument in de Auvergnepolder als dat op de Halsterse begraafplaats.
De ramp blijft een belangrijk historisch besef
Burgemeester Margo Mulder benadrukte in haar toespraak voor de ruim vijftig aanwezigen het belang van het blijven herinneren van de ramp. “Naast nabestaanden mogen ook mensen die misschien iets verder van de ramp afstaan, zich ervan bewust zijn dat natuurgeweld een einde maakte aan het leven van deze mensen. De monumenten zijn een tastbare herinnering aan hen die tijdens deze rampnacht om het leven zijn gekomen.”
Nog altijd actueel
Dijkgraaf De Vet van waterschap Brabantse Delta opende zijn toespraak met de woorden: “Herdenken is opnieuw beleven.” “Vaak leeft bij het grote publiek het idee dat de ramp met in totaal 1.836 doden zich vooral elders voltrok. Maar in het werkgebied van waterschap Brabantse Delta kwamen ook 247 mensen om het leven. Tot op de dag van vandaag staan de beelden van die nacht op het netvlies van sommige mensen.”
Anno 2025 is waterveiligheid nog steeds een actueel thema, benadrukte de dijkgraaf. “Na de ramp zijn de Deltawerken gebouwd met de gedachte dat we hiermee voor de komende jaren veilig zouden zijn.” De komende jaren investeert het waterschap ruim een half miljard euro in het versterken van de (regionale) keringen. De werkzaamheden aan de dijken rondom het Volkerak-Zoommeer en bij Dinteloord zijn hier voorbeelden van. “Het klimaat verandert, en dat is voor het waterschap een belangrijk thema. Dat zal het de komende jaren ook blijven.”
