Bergse Plaat zakt weg: Riolering en straten Bergse Plaat toe aan grote opknapbeurt
AlgemeenBERGEN OP ZOOM - Twee jaar geleden was het een merkwaardige aanblik voor bewoners van de Bergse Plaat. Langs de Baarsvliet, in het westelijke deel van de wijk, stroomde het water via de wandelpaden en doorsteekjes richting de straatkolken. Water dat juist weg zou moeten stromen, leek naar binnen te komen. Wat was er aan de hand?
Een aantal bezorgde buurtbewoners schakelde de gemeente in, waarna bleek dat er inderdaad iets mis was. Het waterpeil was niet gestegen, maar de bodem van de Bergse Plaat was gedaald. Gijs Spruijt, Beleidsmedewerker Stedelijk Water van de Gemeente Bergen op Zoom, legt uit dat dit te maken heeft met een fenomeen dat we in Brabant niet vaak tegenkomen: de bodemdaling door het zetten van de grond.
De Bergse Plaat, gebouwd op opgespoten grond, heeft na de opspuit in 1990 last van inklinken. Dit gebeurt in eerste instantie snel en later langzamer. Het inklinken ging zelfs door nadat de meeste huizen waren gebouwd. Gelukkig staan de huizen op palen en zakken ze niet mee met de bodem. De meeste bewoners hebben echter wel te maken met de gevolgen van het zakkende land, zoals problemen met opritten en rioleringen.
Volgens Spruijt zou de Bergse Plaat inmiddels zijn eindzetting moeten hebben bereikt. Dit wordt op dit moment onderzocht door middel van metingen en modellen.
Reconstructie op komst
De gemeente werkt aan de plannen voor de reconstructie van de wijk, waarbij het openbaar gebied wordt aangepakt. Dit omvat het vernieuwen van de riolering, bestrating, straatmeubilair en groenvoorzieningen. De reconstructie van de Bergse Plaat is, vanwege de slechte staat van de riolering, versneld en staat nu gepland voor 2040, tien jaar eerder dan oorspronkelijk.
Spruijt kijkt uit naar de resultaten van het onderzoek, waarmee hopelijk bevestigd wordt dat de bodem niet verder zakt. “Als het onderzoek positief is, kunnen we nadenken over een nieuw hoogteplan voor de wijk,” zegt hij. Het vergroten van de hoogte van de straten moet zorgvuldig worden gepland. Te veel ophogen zou de straten kunnen veranderen in een soort badkuip, en het ophogen van de hele openbare ruimte kan leiden tot verdere inklinking van de bodem. Een oplossing die zowel effectief als betaalbaar is, wordt daarom zorgvuldig onderzocht.
Verbeteringen in de Baarsvliet
Sinds het voorjaar van 2024 is het waterpeil in de Baarsvliet een stuk lager en staat er minder water in de groenstroken. Na meldingen over te veel water, heeft de gemeente de wandelpaden verhoogd. Dit zag er niet alleen beter uit, maar zorgde er ook voor dat het water niet meer kon wegstromen. Pogingen om het water via buizen onder de paden naar de Baarsvliet te laten stromen, hadden weinig effect.
De oplossing bleek een andere: het verlagen van het waterpeil in de Baarsvliet zelf. “We hebben de stuw bij het bruggetje naar de Binnenschelde verhoogd,” vertelt Spruijt. Hierdoor werd het waterpeil in de Baarsvliet lager, zoals gewenst. De stuw bij de Snoekenplas, die het waterpeil verder zou verlagen, moest worden onderhouden, maar vóór de onderhoudswerkzaamheden zakte het waterpeil vanzelf al tot het gewenste niveau. Het water lijkt nu op natuurlijke wijze via andere watergangen in de wijk weg te stromen. De stuw bij de Snoekenplas wordt volgend jaar vervangen.
Geen ecologische schade
De veranderingen lijken voorlopig goed te werken. Er staat minder water in de Baarsvliet en de Snoekenplas, maar het lijkt geen negatieve invloed te hebben op de natuur. De visstand en de vogelpopulatie lijken onveranderd, en de begroeiing heeft geen schade opgelopen. De stuw die de Baarsvliet nu scheidt van de Binnenschelde heeft het ecologische systeem ooit verbroken, maar Spruijt sluit niet uit dat er op termijn misschien een vistrap wordt geplaatst. “Daar wil ik niet op vooruitlopen,” zegt hij lachend. “We moeten eerst afwachten hoe alles zich ontwikkelt. Komende zomer, als alles volop groeit en bloeit, zal blijken hoe goed we het probleem hebben aangepakt.”