'Wij zijn letterlijk de oren en ogen in de natuur'
KWADENDAMME – Terwijl de natuur in het voorjaar ontwaakt en wandelaars de paden van Zuid-Beveland weer weten te vinden, is één fenomeen in deze groene omgeving onmisbaar geworden: de vrijwillige boswachter. Onder hen bevindt zich Mart (achternaam bekend bij de redactie), al bijna acht jaar een bekend gezicht in de uitgestrekte en versnipperde natuurgebieden van Natuurmonumenten. Samen met Femke Deelstra, coördinator bij Natuurmonumenten, vertelt hij over het belang van vrijwilligerswerk in de natuur en wat dit werk met een mens doet.
DOOR FLOOR KOHLEN
“Zonder vrijwilligers lopen we eigenlijk altijd achter de feiten aan,” zegt Deelstra resoluut. Ze is boswachter bij Natuurmonumenten en schetst de omvang van het werk. “We hebben hier zo’n 150 vrijwilligers, van gidsen en begeleiders voor jeugdactiviteiten tot beheervrijwilligers die bijvoorbeeld rasters plaatsen, hooien en snoeien.” Een bijzondere groep binnen dat geheel vormen de vrijwillige boswachters, waarvan Mart er één is. Maar we zoeken nog enkele vrijwilligers die boswachter willen worden voor onze gebieden.
Serieus netwerk
De inzet van vrijwillige boswachters begon zo’n tien jaar geleden als experiment op Schouwen-Duiveland. Dat beviel daar zo goed, dat die pilot is doorgezet naar Zuid-Beveland. En inmiddels is er een serieus netwerk van zo’n 150 toegewijde natuurliefhebbers die, goed ingevoerd en getraind, bijspringen waar nodig. “De vaste boswachters zitten steeds vaker achter een bureau,” merkt Mart op. “Wij nemen het veldwerk deels over, zeker in een versnipperd gebied als dit.” Het werkgebied omvat alle natuurgebieden in de Zak van Zuid-Beveland die in beheer zijn bij Natuurmonumenten. Daaronder vallen onder andere het heggengebied bij Nisse, Zuidgors bij Baarland en de Zwaakse Weel bij Kwadendamme.
Jeugddroom
Voor Mart is het werk meer dan vrijwilligerswerk; het is een soort jeugddroom. “Je loopt met je kleinkinderen in het veld, en je denkt: dit moet behouden blijven, maar daar moet wel voor gezorgd worden. Als vrijwillige boswachter draag ik daar direct aan bij, en dat geeft voldoening.” Wat het werk daarnaast zo waardevol maakt, zijn de gesprekken met bezoekers. “Het is leuk om bezoekers te vertellen wat er bijzonder is aan dit gebied. Of ze te vertellen waar die ene orchidee staat.”
Oren en ogen
Elke maand loopt Mart een heel weekend door de natuur. Alleen, of met een collega, speurt hij naar verstoringen, informeert bezoekers en fungeert als gastheer. “We zijn letterlijk de ogen en oren in het veld,” zegt hij. “Van kapotte bankjes tot loslopende honden: wat wij zien, geven we direct door.” Mart benadrukt hoe belangrijk het is om op de juiste manier mensen aan te spreken. “Een vriendelijke maar duidelijke benadering werkt vaak beter dan streng optreden. We zijn geen BOA’s, maar bruggenbouwers.”
Momenteel zoekt Natuurmonumenten dus extra oren en ogen voor Zuid-Beveland. Coördinator Deelstra vult aan: “Wij zoeken mensen die niet bang zijn om anderen vriendelijk aan te spreken en die het fijn vinden om buiten bezig te zijn. Je hoeft geen plantenkenner te zijn, maar een basisinteresse is fijn.” Verder is een goede conditie prettig en een rijbewijs handig. Maar bovenal zoekt Natuurmonumenten mensen met liefde voor buiten, gevoel voor natuur en hart voor mensen. “Dan komt de rest vanzelf wel,” zegt Mart.
Betekenisvol
“Voor veel mensen is het echt betekenisvol,” zegt Femke. “Voor gepensioneerden is het vaak een mooie invulling van tijd, voor jongere vrijwilligers een springplank. Het houdt je fit, betrokken en sociaal bezig.” Een voorbeeld is Mart zelf: pre-pensionair en nog geen moment gedacht aan stoppen. “Ik hoop dat ik dit nog zeker tien jaar mag blijven doen.”
Wie meer wil weten of zich wil aanmelden kan dit doen via zeeland@natuurmonumenten.nl[N]