‘We zorgen dat mensen met waardigheid kunnen sterven’
Door: Annemarie vdVreugde AlgemeenVLISSINGEN - De Bode sprak met Rianne van Dijke, palliatief verpleegkundige, over haar werk bij het hospice in Vlissingen. Is het niet verschrikkelijk zwaar? “Ik heb geleerd dat het oké is om mee te voelen, dat maakt de zorg menselijk.”
DOOR ANNEMARIE VAN DE VREUGDE
Tijdens haar werk als verpleegkundige op de revalidatieafdeling kwam Rianne in aanraking met het hospice. “De afdelingen werkten soms samen. In eerste instantie vond ik het wel spannend op het hospice. Toch besloot ik me te verdiepen en begon met de gespecialiseerde opleiding palliatieve zorg (zorg die gegeven wordt wanneer er geen genezing meer mogelijk is, red.). Daar leerde ik dat het zorg is die zich richt op meer kwaliteit van leven en op comfort in de laatste fase van het leven. Inmiddels werk ik vijf jaar in het hospice.”
Emotionele, psychische en sociale ondersteuning
Het hospice is een plek waar mensen in hun laatste levensfase niet alleen verpleegkundige zorg, maar ook emotionele, psychische en sociale ondersteuning krijgen. “Er is niet alleen aandacht voor pijnbestrijding en comfort, maar ook voor levensvragen als: ‘Heb ik mijn leven goed geleefd?’ of ‘Hoe laat ik mijn familie achter? Sterven is meer dan alleen lichamelijke achteruitgang. Het is een proces van afscheid nemen, niet alleen voor de patiënt, maar ook voor de naasten,” legt Rianne uit.
Worsteling
Rianne ziet vaak dat mensen lang worstelen met de keuze tussen thuis sterven of naar een hospice verhuizen. “Sommige families ploeteren thuis zo lang mogelijk door, tot ze op hun laatste krachten zijn. Als ze hier komen, beseffen ze pas hoeveel rust deze plek brengt. De partner is hier bijvoorbeeld niet meer de mantelzorger die dag en nacht met zorg bezig is, maar kan weer de geliefde zijn.” Door de gesprekken met patiënten en hun families ziet Rianne keer op keer hoe belangrijk het is dat iedereen het recht heeft om op zijn of haar eigen manier afscheid te nemen. “Ons motto is: alles mag, niets moet. We zorgen dat mensen met waardigheid kunnen sterven, omringd door hun dierbaren.”
‘Je hebt het goed gedaan’
Hoewel Rianne er inmiddels aan gewend is om met de dood om te gaan, blijft het haar raken. “Soms is het heftig en moet ik ook even een moment nemen voor mezelf. Ik heb geleerd dat het oké is om mee te voelen, dat maakt de zorg menselijk.” Een moment dat Rianne erg is bijgebleven, is het afscheid van hun moeder door haar twee zoons. “Ze zaten allebei aan een kant van het bed met hun handen bij die van hun moeder. ‘Mama, je hebt het heel goed gedaan. Je kan gaan, we redden ons.’ Het raakte me zo. Ik hoop dat mijn zoons dat later ook over mij zullen zeggen.”
Leven in het nu
Werken in een hospice heeft haar kijk op het leven veranderd. “Ik heb zo vaak gezien hoe snel het leven kan eindigen. Dat geeft me de overtuiging dat je nu moet leven en niet te veel moet uitstellen. Dat hoeven niet eens grootse dingen te zijn,” zegt ze. Tijdens een studiedag besloot ze om met haar zoon een dag naar de Efteling te gaan. “Ik dacht eerst: ‘Het is duur, laten we het maar niet doen.’ Maar je kan altijd bezwaren kunt noemen, soms moet je dingen gewoon doen. We hebben een fantastische dag gehad. Ik probeer vaker gewoon te genieten van het moment. Als ik naar buiten stap en de zon schijnt, sta ik daar even bij stil.”
Praten over de dood
Veel mensen schuiven gesprekken over de dood voor zich uit, maar volgens Rianne is het juist verstandig om te praten over het onderwerp. “We gaan allemaal een keer dood en als we dat accepteren en bespreken, kunnen we er op een meer ontspannen manier mee omgaan.” Rianne raadt verder aan om een open dag van een hospice te bezoeken. “Veel mensen vinden dat eng, maar een hospice kan juist laten zien dat sterven niet alleen verdrietig, maar ook vredig kan zijn.”