Het voorlezen van de namen voor het stadhuis gaat dag en nacht door.
Het voorlezen van de namen voor het stadhuis gaat dag en nacht door. Foto: Liesbeth Labeur

Meer dan 50.000 namen klinken over de Markt in Middelburg

Door: Annemarie vdVreugde Algemeen

MIDDELBURG - Van zondagochtend 25 mei tot woensdagochtend 28 mei lezen Getuigen van Gaza, non-stop, één voor één, de namen voor van de mensen die in Gaza zijn omgekomen sinds 7 oktober 2023. Geen leuzen, geen politieke boodschappen, maar namen voorlezen. Namen van mannen, vrouwen, kinderen – burgers die hun leven verloren tijdens het geweld in Gaza. De Bode sprak met een van de initiatiefnemers, Johan Melse. 

50.000 namen

Gedurende 72 uur, dag en nacht, worden zo’n 50.000 namen van de mensen die zijn omgekomen in Gaza voorgelezen. Het voorlezen vindt plaats op de Markt in Middelburg, bij de trap van het oude stadhuis– een plek die bewust gekozen is vanwege de openheid en publieke karakter. “We hebben het ook over het Abdijplein gehad, maar dat voelde te omsloten. Hier kunnen mensen langsfietsen, langslopen, of gewoon even stil blijven staan,” zegt Johan Melse. “Maar zelfs als niemand luistert, is het belangrijk dat we dit doen.”

Acties tegen machteloosheid

 Het idee ontstond vanuit een groep bezorgde inwoners uit Middelburg en omgeving. “We zijn geen vaste club, eerder een verzameling betrokken mensen die elkaar steunen in de machteloosheid die je soms voelt als je het wereldnieuws volgt,” vertelt Johan Melse. “We willen kleine, symbolische acties organiseren die erkenning geven aan menselijk leed – dichtbij of ver weg.” Eerder knoopte de groep lintjes aan de Sint Jansbrug in Middelburg. Dat idee ontstond toen minister Faber weigerde te tekenen voor lintjes voor vrijwilligers die zich inzetten voor asielzoekers.

De lijst

De lijst met namen die worden voorgelezen komt uit de database van Airwars. Johan Melse: “Dat is een ngo (een niet-gouvernementele organisatie die onafhankelijk is van de overheid, red.) en deze staat als betrouwbaar bekend. Dat er een lijst is die je kunt downloaden waar al die dode mensen opstaan is een verschrikkelijk besef. En het is een heel lange lijst. Dat is zo erg. Je kan blijven scrollen.” Het hakt erin. “Het is heel heftig om er hier mee bezig te zijn. En toch moet je ermee aan de slag. Ik kan het niet meer ontzien. Het is er en ik kan niet meer doen of het niet bestaat.”

Reacties

Getuigen van Gaza begon zondagochtend met het lezen van de namen van de ruim 800 burgerslachtoffers van de aanslag van Hamas op 7 oktober 2023. “We willen met de aandacht voor het genocidale geweld in Gaza niet de indruk wekken dat we voorbij gaan aan het verdriet om hen. We denken dat het noemen van alle slachtoffers recht doet aan de medemenselijkheid die we beogen.” De reacties op het initiatief lopen uiteen. De meeste zijn positief – mensen die zich aanmelden, die steun betuigen, of dankbaar zijn dat er iets gebeurt. “Anderen vinden dat we er niet aan moeten beginnen, of vinden ons eenzijdig,” vertelt Melse. “Maar ik probeer die reacties niet te persoonlijk op te vatten. Er zit vaak pijn achter. Ik denk dat dit juist laat zien hoe beladen het onderwerp is.”

Getuigen: meer dan alleen spreken

Voor Johan Melse is de kern van de actie het begrip ‘getuigen’. “Via media en online kanalen bereiken ons voortdurend beelden en verhalen. In die zin is iedereen die meekijkt, een getuige. Wij kiezen ervoor stil te staan bij de verloren mensenlevens. Getuigen voor Gaza is geen demonstratie, het is ook geen oproep aan de politiek. We spreken geen oordeel uit, wat we doen is proberen een waarheid te benoemen: dit zijn mensen die bestaan hebben en die zijn omgekomen. Daar mag niet van worden weggekeken.”