Delen Panorama Walcheren naar Museum Veere
VLISSINGEN/VEERE - Museum Panorama Walcheren sluit per 1 oktober in de Onze Lieve Vrouwekerk in Vlissingen. Daarmee worden niet alle schilderijen onzichtbaar, want Museum Veere exposeert vanaf 5 november in ieder geval twee vijfluiken en - als er ruimte genoeg is voor de grote werken - wellicht nog een derde doek. "Voor de rest van de opstellingen moeten we zien wat ermee gebeurt”, vertelt schilder Jo Dumon Tak, die het eerste van de tien panorama's vijftien jaar geleden heeft geschilderd.
DOOR BRITTA JANSSEN
Hoewel de levensgrote werken van Panorama Walcheren door de jaren heen op complimenten van toeschouwers konden rekenen, is het nooit gelukt om er een vaste expositieruimte voor te vinden. De metershoge doeken waren de eerste tijd te zien in de Zware Plaatwerkerij op het Scheldekwartier in Vlissingen. Bij de herontwikkeling van dit industrieel erfgoed tot woonzorgcentrum was er geen ruimte meer voor Panorama Walcheren.
Machinefabriek
De schilderijen verhuisden naar de naastgelegen Machinefabriek. "Daar hebben we geweldige jaren gehad, met soms zestig tot tachtig bezoekers per dag”, blikt Dumon Tak terug. Die aantallen worden bij lange na niet gehaald in de katholieke kerk aan de Singel in Vlissingen. Dat werd het nieuwe adres nadat de gemeente Vlissingen aan de slag ging met de herbestemming van de Machinefabriek. Ze wil er met de bibliotheek, poppodium De Piek en kunstwerkplaats KipVis een ‘huiskamer voor Vlissingen' van maken.
Onzekerheid
Het bestuur van Panorama Walcheren heeft aangekondigd dat het museum per 1 oktober 2025 definitief sluit. ‘Deze beslissing is genomen na zorgvuldige overweging van meerdere factoren die het voortbestaan van het museum onmogelijk maken', schrijft het bestuur op haar website. ‘In 2025 is het aantal bezoekers sterk teruggelopen en dat heeft de basis onder de exploitatie ernstig onder druk gezet.'
Het museum zou in de wintermaanden sowieso gesloten zijn. ‘Verder is de verwachting dat er in 2026 bouwactiviteiten plaatsvinden in de kerk. Een terugkeer naar de Machinefabriek is niet toegestaan en er is geen alternatieve locatie gevonden. Door deze onzekerheid is het ook steeds moeilijker om voldoende vrijwilligers te behouden en nieuwe te werven.’
Ingewikkeld
Wethouder Wilfried Boonman van de gemeente Vlissingen laat weten dat wat hem betreft de gesprekken met het bestuur over de toekomst nog niet ten einde zijn. "De gemeente denkt nog steeds graag mee”, zegt Boonman. "Dat er nu voor de Machinefabriek gekozen is voor De Piek, KipVis en de bibliotheek wil niet zeggen dat er in de toekomst geen ruimte is voor een of meerdere werken van Panorama Walcheren. Het is wel een ingewikkelde puzzel, want de schilderijen zijn heel groot en daardoor is er veel ruimte nodig. Dat maakt ook de exploitatie moeilijker. Het is jammer als Panorama Walcheren sluit in Vlissingen, maar dat een voorziening verloren gaat, is een realiteit die je soms onder ogen moet zien."
Museum Veere
De gemeente Middelburg en Museum Veere zijn gepolst over de mogelijkheden om daar panorama's tentoon te stellen. "Vanaf 5 november exposeren wij twee vijfluiken van Veere”, vertelt directeur Willem Meijer van Museum Veere. "Die zijn bij ons in ieder geval tot april te zien. We proberen ook ruimte te maken voor een doek van de Manteling, maar dat is hoger dan de andere twee. Bij de expositie vragen we ook aandacht voor behoud van Panorama Walcheren.”
Werkloze keukenmonteur
Dumon Tak is blij dat in ieder geval twee doeken te zien blijven voor het publiek. "Als de rest naar de opslag gaat, raak ik niet verbitterd. Het schilderproces, de mensen die ik heb ontmoet, de vrienden die ik heb gemaakt, de waardering voor de doeken en de toekenning van de museumstatus voor Panorama Walcheren geven me enorme genoegdoening. Ik heb veel te danken aan Panorama, want hierdoor heb ik naam gemaakt als kunstenaar, waardoor mijn werk goed verkoopt. Toen ik gevraagd werd voor dit project was ik een werkloze keukenmonteur.”
Apotheose
Na de kunstacademie heeft Dumon Tak 25 jaar lang geen penseel aangeraakt. "Een reis naar het Noordpool-landschap veranderde ook mijn innerlijke landschap. Ik was 47 jaar en realiseerde me dat, als ik ooit nog wilde gaan schilderen, ik het nu moest doen. Door de economische crisis werd ik in 2009 ontslagen als keukenmonteur. Ik besloot in de auto overal landschappen te gaan tekenen.” In die tijd kwam de Middelburgse ondernemer Dik Hulshof op zijn pad. “Dik droomde al jaren van een Panorama Walcheren. Toen hij me hiervoor vroeg, heb ik als proefschilderij de loodsensteiger van Vlissingen gemaakt. ‘Jij gaat het doen’, zei Dik toen. Die steiger werd het eerste panorama. Door de jaren heen heb ik er tien geschilderd. Ik werk nog aan een nieuw schilderij en wilde daarna een laatste als apotheose maken, maar dat gaat niet meer lukken.” Dumon Tak betreurt dit, maar kijkt vooral tevreden terug op het meerjarenproject. “Ik ben nu 62 jaar en we hebben dit toch maar mooi gedaan.”
Meer informatie
Wie Panorama Walcheren nog wil bezichtigen in de kerk kan hier alleen nog deze maand in de weekeinden terecht. Kijk voor meer informatie op panoramawalcheren.nl.[n]
