Nieuwe spreekwoordenspeurtocht 'schot in de roos'
WILLEMSTAD – Met een boekje in de hand, een schatkist als einddoel en onderweg spreekwoorden die tot leven komen, gingen zaterdag de eerste kinderen op pad met de nieuwe spreekwoordenroute door Willemstad. In en rond het Mauritshuis werd de route In de voetsporen van Maurits feestelijk geopend. De tocht is bedoeld voor kinderen van 6 tot 12 jaar.
DOOR TOM RIETVELD
De route is ontwikkeld door Studio Spreekwoord, in samenwerking met de gemeente Moerdijk en de Heemkundekring Willemstad, en sluit aan bij de verhalen van de Zuiderwaterlinie. Het resultaat is een wandeling van ongeveer twee kilometer langs markante plekken. Onderweg voeren kinderen opdrachten uit, verzamelen ze cijfers en kraken ze uiteindelijk – als alles goed gaat – de code van een schatkist in het Mauritshuis.
Geschiedenis toegankelijk maken
Voor de gemeente Moerdijk lag de aanleiding voor de route voor de hand. Er is al veel aanbod voor volwassenen en erfgoed liefhebbers, maar voor kinderen ontbrak een speelse insteek. “We zochten een manier om ook voor kinderen iets interessants te maken,” vertelt een van de betrokken projectmedewerkers. “Dit sloot daar perfect op aan.” Via een kennismaking kwam de gemeente in contact met Studio Spreekwoord, dat gespecialiseerd is in familieroutes waarin spreekwoorden centraal staan. Die combinatie van taal en geschiedenis bleek een schot in de roos. Yvette Haas en Debbie de Munnik van Studio Spreekwoord leggen uit dat spreekwoorden helpen om verhalen luchtiger te maken.
Maurits als gids
Voor Willemstad werd bewust gekozen voor prins Maurits als rode draad. Samen met de Heemkundekring werd gekeken welk verhaal het best bij de stad past. Maurits, die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de vesting, bleek de ideale gids. In het routeboekje neemt een jonge versie van Maurits de kinderen mee op pad. Hij leidt hen langs bekende plekken als de Koepelkerk, de Rosmolen, het Arsenaal, het Kruithuis, de bunkers en de vuurtoren. Zo wordt de geschiedenis niet alleen verteld, maar echt beleefd. Bij elke stop hoort een opdracht én een spreekwoord dat aansluit bij de locatie. Zo krijgt “de kerk in het midden laten” bij de Koepelkerk ineens een concrete betekenis en wordt “wie het eerst komt, wie het eerst maalt” bij de Rosmolen tastbaar. Bij het Kruithuis leren kinderen waarom je “het kruit droog moet houden”.
Spel en ontdekking
Kinderen verzamelen onderweg cijfers en gebruiken die aan het einde om een code te kraken. In het Mauritshuis wacht de schatkist – en voor wie slaagt, een kleine beloning en een certificaat. Opvallend is dat bewust gekozen is voor een fysiek boekje in plaats van een digitale route. Samen bladeren, overleggen en lachen hoort bij de ervaring. “We vinden het belangrijk dat gezinnen dit samen doen,” aldus de makers. “Samen plezier maken en tegelijkertijd iets opsteken.” Dat werkte meteen bij de eerste deelnemers. Nog tijdens de opening trokken de eerste gezinnen de stad in. Bij het kanon, de kerk en langs de vestingmuren werd druk gezocht, gerekend en overlegd.
Enthousiaste reacties van kinderen
De kinderen pikten de spreekwoorden opvallend snel op. Mosi noemde onder meer "de appel valt niet ver van de boom”, "je mannetje staan” en "de aanhouder wint”. Het grappigst vond hij "zonder slag of stoot”. Suson koos "het beste paard van stal” en wist dat dit betekent dat je de beste bent. En Cas werd met een beetje hulp weer herinnerd aan "de appel” die niet ver van de boom valt. Precies dat is de kracht van de route: kinderen leren zonder dat het als leren voelt. Geen toetsen, geen klaslokaal, maar spel en ontdekking.
Meer dan alleen een speurtocht
Volgens wethouder Danny Dingemans is de route een waardevolle aanvulling op het aanbod in Willemstad. "We hopen dat we een zaadje planten,” zegt hij. "Dat kinderen zien hoe bijzonder deze plek is en daar gevoel bij krijgen.” Bezoekers kunnen gratis terecht in het Mauritshuis en van daaruit de stad verkennen. De route in Willemstad is de eerste in de gemeente, maar zeker niet de laatste. In Klundert wordt al gewerkt aan een eigen verhaal en andere spreekwoorden. Ook in Zevenbergen wordt aan een route gewerkt. [n]
