Weetjes van de Wal door de Brabantse Veldganger
Fort aan de Wal
Veel Nederlanders zoeken de Spaanse stranden op. Er was echter ook een tijd waarin Spanjaarden onze stranden opzochten. Oké, het is zo’n 400 jaar geleden en van een mooi zandstrand kon je niet spreken maar je moet je stukje toch een beetje flitsend beginnen.
Het ‘strand’ in kwestie was een verhoging op een slikplaat langs de Schelde waar de Spanjaarden rond 1625, primetime Gouden Eeuw, hun oog op lieten vallen. Deze ‘hoge werf’ werd bij eb begraasd door een handjevol schapen. Om in vergelijkingen te blijven spreken; de Spanjaarden bouwden hier geen zandkasteel, maar wel een fort waar vanuit ze uitvallen deden in het Scheldegebied wat onder gezag stond van de Republiek, het toenmalige Nederland. Bergen op Zoom was in handen van deze jonge Republiek, Antwerpen Spaans en dus was het tussenliggende gebied een soort frontlinie. De kleine dorpjes op onze Wal waren kwetsbaar voor soldaten, die niet vriendelijk vroegen om eten en spullen, een ‘gracias’ kon er waarschijnlijk niet van af. De Nederlanders waren niet gerust op dit fort vlak voor hun neus, vanaf de Wal zagen ze hoe de Spanjaarden vanuit Zandvliet maar spullen bleven aanslepen. Vijf jaar na de bouw worden de Spanjaarden dan ook verdreven en neemt de Republiek het fort over als controlepost aan de Schelde.
Door het wilde klimaat in de Schelde-delta liep het fort herhaaldelijk onder water en daarbij zwakt het conflict met de Spanjaarden af. In 1648 sloot men de vrede van Münster waarbij de frontlinie werd bevroren, waardoor de grens tussen noord- en zuid Nederland (het huidige België) ontstond. Daarbij ging men desnoods dwars door een kern, denk bijvoorbeeld aan Putte. Dit ‘fort op het Hoogerwerf’ heette formeel fort St. Martijn, of Martinus. Helaas is dit alles niet langer beleefbaar, in tegenstelling tot alle militaire relicten in Bergen op Zoom bijvoorbeeld. Mocht je echter een rondje door de polders fietsen dan zul je wel wegen tegenkomen met namen als ‘Hoogerwerf’, ‘Fortweg’ en ‘Sint Martijnsweg’. In 1988 deed men opgravingen naar het fort maar de Ossendrechtenaren hebben na het buiten gebruik raken er weinig van heel gelaten. Gerecycled, wel weer heel duurzaam van ze!
Dit was het weer!
Tot de volgende keer.
Met groet,
De Brabantse Veldganger