Weetjes van de Wal door de Brabantse Veldganger
Door: José van der Wegen AlgemeenDe “Paep” van Huijbergen
Toen ik het vorige stukje schreef schrok ik er zelf van hoeveel historie er samen kwam op de steilrand bij de huidige Berghoeve. De familie van Aerssen, ooit eigenaar van die hoeve, heeft zijn impact gehad op de Wal en dat komt niet alleen door hun piramide bij Ossendrecht.
Johan Baptista van Aerssen ‘schaakte’ Maria Hack en werd daardoor heer van de heerlijkheid Hoogerheide en half Ossendrecht. Hij was geen man van rustig een boekje lezen. Waar de protestantse Van Aerssen langs zijn zijde de Wal in cultuur bracht deden de kloosterlingen van Huijbergen dat vanaf hun kant. Dat zou het recept worden voor een aantal botsingen waarin het er allesbehalve Christelijk aan toe ging. Feitelijk werd over de rug van ons landschap de vete tussen protestanten en katholieken uitgevochten. Punt van strijd was eigendom en gebruik van heidevelden en vennen, zoals het Moseven, in het zogenaamde niemandsland. Vennen werden destijds gebruikt voor de kweek van vis, het schieten van ganzen en eenden of het winnen van turf. Onderlinge loopjes, zoals de Heiloop, moesten ze met elkaar verbinden. Hiervoor werd het bestaande netwerk van vennen en lopen aanzienlijk versterkt en dat kunnen we tot op de dag van vandaag nog met onze eigen ogen zien.
Wanneer u dit leest is de Heiloop inmiddels aangepakt door het Waterschap, maar tot vorig jaar was de Heiloop ter hoogte van de O.L.V. Ter Duinenlaan enkele meters diep, dat is niet omdat de natuur dat zo heeft gemaakt. Enfin, gesteund door de Staten zou Van Aerssen die “paep uit Huijbergen”, beter bekend als prior Siardus Bogaerts, wel eens even aan de kant zetten. Lang verhaal kort, de een liet sloten graven die de andere weer ‘dichtsmeet’, dan werd er weer een dam aangelegd die de ander doorstak en ga zo maar door. Pas onder het heerschap van de volgende Van Aerssen wordt de boel gesust en worden over en weer rechten en gunsten gedeeld. De impact van al dat gegraaf is echter wel gebleven, zelfs 350 jaar na dato. De volgende keer dat je rondom Jagersrust wandelt, bedenk dan hoeveel frustratie dit prachtige stukje, inmiddels beschermd, landschap in de geschiedenis heeft veroorzaakt.
Dit was het weer!
Tot de volgende keer.
Met groet,
De Brabantse Veldganger