Kleine keuzes, groot effect op natuur
WELBERG – Meer bloemen, meer bijen, meer biodiversiteit. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het verhaal achter drachtplanten een stuk genuanceerder.
Tijdens een lezing in gemeenschapshuis De Vaert, verzorgd door hovenier en imker Jan Willem Lagendijk, werd duidelijk hoe belangrijk de juiste keuzes in tuin en openbaar groen zijn. Hij vertelt: “In onze tuinen groeit van nature allang niet meer alleen inheems groen. Eind januari stonden er al volop niet-inheemse planten in bloei, zoals de helleborus. Die leveren op dat moment wel degelijk nectar en pollen. Toch ligt de wens bij veel mensen en gemeenten vooral bij het vergroten van de biodiversiteit. En daarin spelen inheemse soorten een belangrijke rol.”
Volgens Jan Willem zijn veel inheemse dieren, insecten en andere soorten sterk afhankelijk van inheemse planten. Die horen van oudsher bij elkaar en vormen samen een natuurlijk systeem. Tegelijkertijd is het onderscheid tussen inheems en exotisch minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht. Planten die hier al vóór 1500 aanwezig waren, worden als inheems beschouwd. Sommige soorten, zoals de tamme kastanje, zijn ooit door de Romeinen meegebracht, maar worden inmiddels ook als inheems gezien.
De grootste bedreiging voor inheemse soorten komt bovendien niet alleen door exoten, maar vooral door het verdwijnen van hun natuurlijke leefomgeving. Juist daar ligt volgens Jan Willem een belangrijke opgave. “In onze woonomgeving zijn de overgangen vaak hard: steen, asfalt, schuttingen en strak afgebakende vakken. Leefgebieden zouden veel meer in elkaar mogen overlopen, zodat natuur ook in wijken en straten weer kan floreren.” Ook particuliere tuinen maken daarin verschil. Nederland telt zo'n 5 miljoen tuinen, samen goed voor ongeveer 550 vierkante kilometer groen. Eén tuin lijkt misschien klein, maar al die kleine stukjes samen maken een wereld van verschil. Wie denkt dat een groene tuin meteen rommelig oogt, heeft het mis. Ook met inheemse planten is een nette, strakke uitstraling prima mogelijk: "Door bijvoorbeeld wat minder tegels, wat groen langs een oprit, een paar gevelplanten of enkele potten kunnen mensen al een groot verschil maken. Elke vierkante meter die weer leeft, helpt mee.” [n] DOOR CAREN VERMAAT