Terugblik: Indrukwekkende stilte op erevelden Bergen op Zoom tijdens kerstherdenking

BERGEN OP ZOOM – In de stilte van kerstavond waren de Bergse erevelden ook dit jaar weer verlicht. Meer dan 2.400 kaarsjes werden in de snijdende kou door talloze vrijwilligers bij de graven neergezet, elk een klein lichtje van herinnering en respect. Samen vormden ze opnieuw een indrukwekkende zee van licht ter nagedachtenis aan hen die hun leven gaven.

Ruim negen jaar geleden begon de stichting ‘Lichtjes op Oorlogsgraven Bergen op Zoom’ met dit initiatief. In de loop der jaren is het uitgegroeid tot een waardevolle traditie op kerstavond. De lichtjes bleven dit jaar drie dagen branden, tot en met 27 december.

Er was vooraf een speciale oproep gedaan aan jongeren om een kaarsje te komen ontsteken. Volgens Joris Völker werd daar massaal gehoor aan gegeven. In de afgelopen jaren zag hij de belangstelling van de jongere generatie toenemen. “Sommige kinderen plaatsen al enkele jaren samen met dezelfde veteraan een lichtje. Dat is een bijzondere manier om de verhalen levend te houden.”

‘Hier komt je geschiedenisboek tot leven’

Voor Jesse Raaijmakers, die dit jaar voor het eerst aanwezig was, maakte de herdenking diepe indruk. “Je kunt nog zoveel leren uit de geschiedenisboeken, maar als je hier staat gaat het pas echt spreken.” Hij wijst naar een grafsteen waarop de leeftijd van 11 jaar staat. “Hij is nog niet de helft zo oud geworden als ik nu. Sommige jongens logen zelfs over hun leeftijd om mee te mogen vechten.”

Jesse was samen met Marjolein de Groot en Yulne namens de Bergse jeugdraad aanwezig. Ook zij merken dat jongeren de weg naar de herdenking steeds vaker weten te vinden. Volgens Marjolein heeft dat deels te maken met de huidige wereldsituatie. “Door de oorlogen van nu willen jongeren hun verleden beter begrijpen en herdenken.”

De betekenis van de erevelden blijft volgens velen belangrijk. Zolang duidelijk is waarom hier mensen begraven liggen, blijft zichtbaar hoe broos vrijheid is. Tussen de twee erevelden opent naar verwachting midden 2026 een bezoekerscentrum, zodat deze context voor een breder publiek toegankelijk wordt. De bouw is inmiddels in een vergevorderd stadium en verloopt volgens planning.

Leeftijden die binnenkomen

Bezoekers staan regelmatig extra lang stil bij een graf wanneer ze de leeftijd lezen. Joris herinnert zich hoe hij hier een aantal jaar geleden met zijn zoon liep. “Hij stopte bij een graf, las de tekst en zei: ‘Papa, de jongen die ik nu recht in zijn ogen kijk, was net zo oud als ik.’ Dat maakte veel indruk.”

De erevelden zijn dag en nacht toegankelijk voor bezoekers. “Vanaf de snelweg is de gloed van de lichtjes een bijzonder gezicht,” zegt Völker. “Zelfs laat op de avond staan er mensen even stil bij een graf. Het is een plek waar stilte spreekt en waar de herinnering verder reikt dan onze eigen tijd.”