Afbeelding
Foto: archief Weekblad de Bode

Gezellentoneel ontvangt koninklijke onderscheiding bij 100-jarig bestaan

Door: Sanne Brusselaars Algemeen

BERGEN OP ZOOM – Het Gezellentoneel heeft zaterdagmiddag een koninklijke onderscheiding ontvangen. De uitreiking vond plaats in het Vestzaktheater Het Zwijnshoofd tijdens een feestmiddag ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Bergse toneelvereniging.

Het Gezellentoneel werd op 28 februari 1926 opgericht en kwam voort uit de Sint Jozef Gezellenvereniging. Wat begon als ‘Sint Jozef Ons Toneel’ groeide uit tot een zelfstandige vereniging met als doel het beoefenen en bevorderen van amateurtoneel in de ruimste zin van het woord. De eerste voorzitter was P. van Eekelen. In de beginjaren werd de club begeleid door professor doctor Willem Asselbergs, beter bekend als Anton van Duinkerken. Het eerste opgevoerde stuk, De Onuitstaanbare, was direct een succes.

Invloed van kerk en oorlog

In de beginperiode speelde de vereniging uitsluitend zogenoemd herentoneel, zoals voorgeschreven door het kerkelijk gezag. Vrouwen konden geen lid worden; mannen speelden desnoods vrouwenrollen in travestie. Pas in 1972 werden vrouwen volwaardig lid van de vereniging.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Het Gezellentoneel in 1942 op non-actief gezet, omdat het bestuur weigerde zich aan te sluiten bij de Kultuurkamer. Na de oorlog kon de vereniging niet terugkeren naar het zwaar beschadigde oefengebouw De Vetpan. Een zwervend bestaan door de stad volgde, met repetities in scholen en achterzaaltjes en voorstellingen in diverse Bergse zalen. In de jaren vijftig en zestig was de vereniging een graag geziene gast in West-Brabant en oostelijk Zeeland.

Duizenden voorstellingen

Op 17 januari 1963 werd de 500e naoorlogse voorstelling gespeeld. In 1976 stond de teller op 1000 uitvoeringen. Door de jaren heen trokken de producties duizenden bezoekers.

Anno 2026 telt de vereniging 26 leden en vier aspirant-leden. Twee vrijwilligers ondersteunen bij licht, geluid en decorontwerp. Volgens het bestuur is Het Gezellentoneel nog altijd een actieve vereniging, waarin liefde voor toneel, onderlinge vriendschap en het streven naar kwaliteit centraal staan.

De koninklijke onderscheiding werd zaterdag rond 15.30 uur uitgereikt in het Vestzaktheater aan de Moeregrebstraat in Bergen op Zoom, tijdens de viering van het eeuwfeest.