Indische verhalen, muziek en eten brengen verleden tot leven
BERGEN OP ZOOM - De Nederlands-Indische gemeenschap van Bergen op Zoom organiseerde op vrijdag 3 april een ontmoetingsmiddag in verenigingsgebouw Eigen Haard. Iedereen met belangstelling voor de Indische cultuur, en de eigen achterban natuurlijk, was uitgenodigd voor deze middag vol Indische gezelligheid, Indische muziek en natuurlijk Indisch eten.
DOOR ROGIER DE BODE
Masoek Sadja worden deze bijeenkomsten genoemd, wat zoiets betekent als: iedereen is welkom. Ze worden door heel Nederland georganiseerd vanuit Stichting Pelita, een van de belangenverenigingen van de Nederlands-Indische gemeenschap. Bij binnenkomst is meteen zichtbaar dat iedereen welkom is: er lijken wel meer totoks (Hollanders) in de zaal te zitten dan mensen met Indisch bloed! Hoe zit dat?
Familie Hermans is met z’n vieren gekomen. De oudste van hen, grootmoeder Riet (78), is de enige die zichtbaar Indisch is. “Ik ben geboren in Indonesië. Mijn vader was een Hollander, mijn moeder een Indonesische. Toen ik klein was, werden we het land uitgezet en kwamen we in Nederland terecht.” Ze vertelt over het moeilijke vertrek en de ingewikkelde reis. Haar dochter neemt het over: “Eigenlijk zijn we gewone Nederlanders. Ik ben in dit land geboren en getrouwd met een Nederlander. Maar die Indische cultuur zit er nog steeds in.” Waar blijkt dat dan uit? “We eten in het weekend eigenlijk altijd Indisch, en we gaan graag mee naar dit soort bijeenkomsten. De saamhorigheid, de gezelligheid… Het is fijn mensen met een vergelijkbaar verhaal te ontmoeten.”
Iedereen is welkom – maar de jeugd schittert door afwezigheid. Jeremy Berkels is met zijn 23 jaar met voorsprong de jongste in de zaal. Hij helpt zijn moeder, die deze middag het eten verzorgt. Zo’n beetje de belangrijkste taak in de zaal: het is een komen en gaan van mensen die graag een van de hapjes willen proberen. Die worden voortdurend tevoorschijn getoverd uit warmbakken, oventjes en allerlei bakjes en tasjes. “Ik ben inderdaad de enige jongere hier,” zegt Jeremy nadat hij even de zaal heeft rondgekeken. Was je niet liever gaan voetballen, deze middag? Dat was duidelijk geen optie: “Weet je, voor Indische mensen is het familieverband heel belangrijk. Ik vind gewoon dat ik mijn moeder nu moet helpen. Het gaat nu om haar, niet om mij.”
Martin Pattimahu (76) is een van de weinigen in een Indonesisch overhemd. Dat valt op! Hij heeft een quiz in elkaar gezet, met de titel “Herinneringen aan Nederlands-Indië”. Het gaat om foto’s en het raden van wat daarop te zien is. Een antwoordblad is al uitgedeeld, het wordt hier en daar ernstig bestudeerd. “Ik ben geboren op Ambon en voor mijn studies naar Nederland gegaan,” vertelt hij. “Als enige van het gezin. Een verloren zoon, zou je kunnen zeggen, want ik ben hier gebleven.” Vanwege de liefde zeker? Martin lacht. “Ja, dat klopt. Daar moesten ze op Ambon wel even van slikken!” Ambon – de Molukken dus? “Nee, nee,” reageert Martin energiek. “Ambon is een eiland van de Molukken, maar ik ben van Ambon.” Hoe bedoel je dat dan? “Mijn moeder was van Sulawesi en mijn vader dus van Ambon,” legt hij uit. “Ik ben zo 50/50 Ambonees en Sulawees. Veel Indo’s weten niet beter dan dat ze Indisch bloed hebben. Maar voor mij is dat niet genoeg!”
De muziek wordt deze middag verzorgd door het duo Melody & Accompany uit Middelburg. Ze brengen evergreens, waarop voorzichtig wordt gedanst. Netty van Toll kijkt er vergenoegd naar. Haar geschiedenis lijkt op die van vele andere Nederlands-Indischen: een gedwongen vertrek, voor haar in 1950, naar een koud land waar je jezelf helemaal opnieuw moest uitvinden. "We waren alles kwijt. Maar uiteindelijk is alles goed gekomen,” besluit ze haar verhaal, terwijl ze tevreden rondkijkt. Dan stopt de muziek, want de quiz begint. Die krijgt alle aandacht; de mooie verhalen moeten maar even wachten. [n]
