'Helpt ons om gerichter te
werken aan oplossingen'
BERGEN OP ZOOM – Regio West-Brabant West doet op 12 mei voor het eerst mee aan de landelijke ETHOS-telling, een onderzoek dat dak- en thuisloosheid in Nederland beter in kaart moet brengen. In totaal doen dit jaar 96 gemeenten in elf regio’s mee aan de telling, een initiatief van de Hogeschool Utrecht en Kansfonds.
In West-Brabant West gaat het om de gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht.
De ETHOS-telling kijkt breder dan alleen mensen die op straat leven of gebruikmaken van de nachtopvang. Ook mensen zonder stabiele woonplek die tijdelijk bij vrienden of familie verblijven, op campings wonen of in auto’s en andere tijdelijke onderkomens slapen, worden meegeteld.
Volgens betrokken organisaties blijft een groot deel van deze groep nu buiten beeld.
Brede samenwerking
Voor de telling werken in de regio bijna tachtig organisaties samen. Daarbij gaat het niet alleen om zorg- en welzijnsinstellingen, maar ook om organisaties uit andere sectoren.
“Organisaties vinden dit onderwerp belangrijk,” zegt regionaal coördinator Maiju Jongeneel. “Dat zie je terug in de brede deelname, van zorg en welzijn tot beveiliging, bewindvoering en initiatieven zoals de kledingbank.”
De bedoeling van de ETHOS-telling is om een realistischer beeld te krijgen van de omvang van dak- en thuisloosheid. Volgens de initiatiefnemers zijn officiële cijfers vaak beperkt, omdat zij vooral gebaseerd zijn op mensen die gebruikmaken van opvangvoorzieningen.
Daardoor blijven mensen die tijdelijk ergens onderdak vinden of voortdurend van verblijfplaats wisselen regelmatig buiten de statistieken.
‘Gezien worden is de eerste stap’
Ook ervaringsdeskundigen zijn betrokken bij het project. Een van hen is Corné Moelker, die zelf langere tijd geen vaste woonplek had.
“Na de diagnose kanker stapelden de rekeningen zich op en verloor ik mijn huis,” vertelt hij. “Vier jaar lang had ik geen vaste plek en sliep ik bij familie, vrienden en kennissen.”
Volgens Moelker is zichtbaarheid cruciaal om mensen te kunnen helpen. “Gezien worden is de eerste stap. De ETHOS-telling helpt om mensen die nu buiten beeld zijn zichtbaar te maken en zo echt iets te kunnen veranderen.”
Druk op opvanglocaties
Dat de problematiek ook in West-Brabant speelt, bleek de afgelopen maanden al uit de druk op de maatschappelijke opvang. Begin april werd bekend dat de winterregeling voor dak- en thuisloze mensen in het Herstelcentrum in Bergen op Zoom met twee weken werd verlengd.
De tijdelijke uitbreiding van de nachtopvang zou oorspronkelijk op 1 april stoppen, maar door de aanhoudende druk op de opvangcapaciteit besloot de regio de regeling langer open te houden.
De verlenging moest dienen als overbrugging tot de opening van een nieuwe opvanglocatie in Roosendaal, naast het stadskantoor. Volgens betrokken organisaties moest daarmee voorkomen worden dat mensen zonder opvangplek zouden komen te zitten.
Bij de opvang en begeleiding van dak- en thuisloze mensen in de regio zijn verschillende organisaties betrokken, waaronder zorginstellingen, de politie, de GGD en het Leger des Heils.
Basis voor toekomstig beleid
Gemeenten hopen dat de ETHOS-telling straks helpt om beleid beter af te stemmen op de praktijk. In andere regio's worden de uitkomsten van eerdere tellingen al gebruikt om opvang en begeleiding anders in te richten.
Wethouder Joey van Aken noemt betrouwbare cijfers belangrijk voor goed beleid. “De ETHOS-telling laat niet alleen zien om hoeveel mensen het gaat, maar ook in welke situaties zij leven,” zegt hij. “Dat helpt ons om gerichter te werken aan oplossingen.”
De resultaten van de landelijke telling worden op 9 december bekendgemaakt. Volgens de organisatie ontstaat daarmee waarschijnlijk voor het eerst een breed landelijk beeld van dak- en thuisloosheid, gebaseerd op gegevens uit 220 van de 342 Nederlandse gemeenten, waaronder ook Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. [n]