Ontrafel Bergen op Zoom: de Ontmoetingskerk als verborgen verhaal
BERGEN OP ZOOM - Op het eerste gezicht is het een opvallend gebouw aan het Bolwerk. Maar wie beter kijkt, ontdekt dat de Ontmoetingskerk meer is dan alleen een kerk. Het is een verhaal in steen, dat iets vertelt over verandering, vernieuwing en ontmoeting.
De Ontmoetingskerk werd in 1928 in gebruik genomen als gereformeerde kerk, in een tijd waarin het protestantisme in Bergen op Zoom sterk in beweging was. Verschillende stromingen hadden zich afgesplitst en kwamen op uiteenlopende plekken in de stad samen. De behoefte aan een eigen, herkenbare plek groeide. Die kwam er, met dit bijzondere gebouw.
Architect Berend Tobia Boeyinga ontwierp geen traditionele kerk, maar een expressionistisch bouwwerk dat direct opvalt. De waaiervormige plattegrond zorgt ervoor dat alle aandacht naar het middelpunt wordt getrokken. De banken lopen als een amfitheater op, waardoor iedereen goed zicht heeft. Geen afstand, maar betrokkenheid.
Ook de vormgeving vertelt een verhaal. Het hoge, schuin oplopende dak en de centraal geplaatste toren versterken het idee van ‘omhoog’, het zogenaamde sursum corda. Binnen vallen de paraboolvormige gewelven en het sterke lijnenspel van de draagconstructie op. Alles lijkt in beweging, gericht op verbinding tussen mens en geloof.
Wat de Ontmoetingskerk extra bijzonder maakt, is dat het gebouw vanaf het begin meer was dan alleen een plek voor kerkdiensten. Met ruimtes voor vergaderingen, bijeenkomsten en zelfs toneel sloot het aan op een bredere maatschappelijke functie. Een kerk als ontmoetingsplek, midden in de samenleving.
Juist dat maakt de naam vandaag zo passend. In de loop van de 20e eeuw groeiden verschillende geloofsgemeenschappen weer naar elkaar toe. De Ontmoetingskerk werd het thuis van de protestantse gemeente en staat symbool voor verbinding in plaats van verdeeldheid.
Sinds 2001 is het gebouw een rijksmonument en in 2002-2003 werd het grondig gerestaureerd. Maar belangrijker nog: het is een plek waar je kunt zien hoe architectuur, geloof en samenleving samenkomen.
Wie Bergen op Zoom ontrafelt, ontdekt dat sommige gebouwen niet alleen ruimte bieden, maar ook een boodschap dragen. De Ontmoetingskerk is daar een treffend voorbeeld van. [n]