Het weer van 2023: twee records, twee tornado’s, zes stormen en een weeralarm

Door: Redactie 30 december 2023, 10:19 Algemeen

ROOSENDAAL - 2023 was recordnat, recordwarm en het op zes na zonnigste jaar sinds de start van de metingen begin vorige eeuw. Zo vat weerbureau Weeronline het jaar samen. ‘Daarbij stormde het zes keer, werden twee tornado’s waargenomen en kwam het negen keer tot code oranje. Tijdens de zwaarste zomerstorm ooit, Poly, gold voor veel provincies code rood (weeralarm).’

‘2023 is het natste jaar ooit gemeten. Gemiddeld over het land viel circa 1160 millimeter regen tegen 853 normaal. Het oude record van 1109 millimeter uit 1998 is daarmee gebroken. Daarnaast was het recordwarm met 11,8 graden tegen 10,6 normaal. Het record stond op 11,7 graden en werd gemeten in 2014 en 2020. Ondanks alle regen was het ook uitzonderlijk zonnig met 1912 uur zon tegen 1773 normaal. Slechts zes jaren verliepen zonniger.

Recordnat jaar ondanks recordlange droge periode

Het belangrijkste nieuwsfeit in dit jaaroverzicht noemt het weerbureau het neerslagrecord van circa 1160 millimeter. ‘Daarmee is het record van 1109 millimeter uit 1998 verbroken. Het is pas de vierde keer, sinds de start van de neerslagmetingen in 1906, dat de grens van 1000 millimeter gemiddeld over het land is gepasseerd.’

De meeste maanden verliepen dit jaar nat tot zeer nat en daarbij haalden veel maanden een top-notering in de lijst met natste maanden. ‘November leverde met 177 millimeter de grootste bijdrage aan dit recordnatte jaar.
Opmerkelijk is dat juist in dit recordnatte jaar een recordlange periode zonder regen werd genoteerd. Maar liefst 39 dagen op rij viel in mei en juni geen meetbare neerslag in De Bilt. In die periode was sprake van toenemende droogte-problematiek, maar de droogte was vanaf de tweede helft van juli voorbij. Stevige buien brachten veel regen en tussendoor was de zon alsnog veel te zien.’

Toch nog een zeer zonnig jaar

Met al die regen zou je het niet verwachten, maar het was ook een uitzonderlijk zonnig jaar. ‘Met circa 1912 uur zon was dit jaar de op zes na zonnigste sinds de metingen begonnen begin vorige eeuw. Opvallend is dat het ook in de vrij natte zomermaanden juli en augustus nog net zo zonnig was als normaal. De buien brachten veel neerslag in korte tijd.’

Opnieuw een recordwarm jaar

Zowel de natte als de zonnige periodes gingen dit jaar meestal gepaard met hogere temperaturen dan gemiddeld. ‘Alleen in april en begin mei was het duidelijk kouder dan normaal, waardoor het lentegevoel dit jaar lang uitbleef. En ook in de hoogzomer, toen de meeste Nederlanders vakantie hadden, lag de temperatuur duidelijk beneden normaal. Ook begin maart en eind november was het iets kouder dan gebruikelijk.’

De vele warmere dagen dan normaal leidden in De Bilt tot een nieuw warmterecord van 11,8 graden. In juni, begin juli en in september kwam het tot regionale hittegolven.

De laagste waarde in Nederland werd dit jaar gemeten op 1 december met in Leeuwarden -10,1 graden. Dit jaar telde maar liefst zeven warmterecords en slechts één kouderecord. Dit past in de opwarmende trend van ons klimaat, waarin de warmterecords en kouderecords elkaar niet meer in evenwicht houden.

Zes stormen en twee tornado’s

Het kwam dit jaar zes keer tot storm in ons land, namelijk op 13 maart, 5 juli, 19 september, 2 november en 24 november en op 21 december. ‘Het was voor het eerst sinds 2017 dat het zo vaak stormde in de meteorologische herfst. Poly had op 5 juli de grootste impact. Voor het noordwesten gold een weeralarm (code rood). Mogelijk krijgen we op oudejaarsdag nog te maken met storm Henk.’

Op 4 juli kwam het in de omgeving van Apeldoorn tot schade door een tornado en op 13 september werd een beginnende windhoos gespot in de omgeving van Amsterdam.

Negen dagen met code oranje en één keer code rood

Het kwam dit jaar op negen dagen tot code oranje en daarbij gold dus tijdens zomerstorm Poly voor het noordwesten van het land code rood. ‘Daarmee waren er iets minder extreem weer dagen dan vorig jaar.’