Jan van den Broek schrijft boek over Sprundelse molen

SPRUNDEL - Molenstichting De Hoop Sprundel is de trotse eigenaar van het boek ‘Beeldbepalend sinds 1840’. Het Sprundels gemaal, daterend uit 1840, speelt hierin de hoofdrol. Afgelopen zaterdag werd het eerste exemplaar door Marijke Vergouwen overhandigd aan wethouder René Lazeroms. Een bewuste keuze van de bescheiden auteur, oud-Sprundelaar Jan van den Broek. 

“Marijke is de dochter van de laatste beroepsmolenaar van molen De Hoop. Daarom vond ik het heel toepasselijk dat zij de uitreiking deed,” geeft Van den Broek aan. Niet toevallig is gekozen voor deze zaterdag waarop heel Nederland de Nationale Molendag viert.

Jan vervolgt: “In het eerste deel van het boek staat de geschiedenis van de beroepsmolenaars centraal. De allereerste molenaar, Cornelis Peeters, bouwde de molen in eigen beheer voor een bedrag van 3.075 gulden. Met zijn achtergrond als molenaarsknecht in België en bakker in Etten-Leur en later Sprundel, was de bouw van een korenmolen een logische stap. Van 1840 tot 1948 behoorde de molen toe aan diverse beroepsmolenaars.”

Deel twee beschrijft de periode dat De Hoop zijn maalfunctie verloor. “Dat was in de periode van 1948 tot 1972. In 1972 kwam het beheer in handen van de Gemeente Rucphen, mede door de bouwplannen rond de molen,  zoals het Molenerf,” licht Van den Broek toe.

Molenstichting De Hoop

Een belangrijke stap volgde in 2015: het beheer werd overgedragen aan Molenstichting De Hoop. Van den Broek stond aan de wieg van deze ontwikkeling. “Vanuit de gemeenteraad kwam het voorstel de molen te verkopen. Echter door het bestemmingsplan waren de mogelijkheden beperkt en diende zich geen koper aan. Een stichting om de molen nieuw leven in te blazen met de focus op maatschappelijke betrokkenheid bood uitkomst. Toenmalig molenaar Jan Engelen was hierin de initiatiefnemer. In 2015 werd de stichting een feit. De molen is sinds die tijd niet zelden het middelpunt van Sprundelse feesten en activiteiten, overeenkomstig de afspraak.”

Jan, in hart en ziel betrokken bij het Sprundelse, werd voorzitter, een taak die hij tot 31 december 2024 bekleedde. “Ik heb het voorzitterschap overgedragen aan Pieter Aarts uit Sprundel.”

Deel 5 geeft de lezer een kijkje in de toekomst. Jan hierover: “In januari 2026 beslist de gemeenteraad over een nieuw subsidievoorstel, in verband met het instandhoudingsplan, dat zes jaar van kracht is. Zaken als noodzakelijk verwacht onderhoud worden hierin meegenomen.” Het laatste deel bevat een woordenboek, register en bronvermelding.

Van den Broek heeft vijf jaar research gedaan naar de Sprundelse molen. Als aftredend voorzitter wilde hij iets nalaten aan de gemeente Rucphen en de stichting. “Een in eigen beheer uitgebracht 264 pagina’s tellend boek. De Molenstichting heeft er nog eens 55 laten drukken, bestemd voor vrijwilligers en belangstellenden.”

Jan over zijn bronnen: “Onder meer het archief van de Gemeente Rucphen, het West-Brabants Archief Bergen op Zoom. Het boek uit 1987 van Petra Veraart ter gelegenheid van de restauratie, een naslagwerk uit 1977 van A. Hezemans, secretaris van de Gemeente Rucphen, en het archief gemeenschapstuinen.”

Bij de uitreiking is het Rietje Vergouwen uit Sprundel die met het gedicht ‘Ode aan de molen’ nogmaals dit Rijksmonument in het zonnetje zet.