Jan Maas, de vergeten Olympiër uit Steenbergen

STEENBERGEN - Hij is de enige geboren Steenbergenaar die de Olympische Spelen wist te bereiken. Niet één, maar twee keer stond hij met zijn fiets aan de start voor een Olympische deelname en hij won zelfs een zilveren plak. Maar, wie vandaag de dag vraagt naar Johannes Leonardus (Jan) Maas, de wielrenner uit Steenbergen, krijgt nul op rekest.

De Olympische Spelen in Rio de Janeiro zijn officieel gestart en menig sporter wil zichzelf gedurende deze dagen in de kijker spelen. Eeuwige roem of eeuwige vernedering staan op het spel en voor de 242 Nederlandse sporters in TeamNL is dit het moment van hun leven. Tijdens deze zomerspelen kunnen ze zichzelf maken of breken. Een standbeeld op het dorpsplein of de komende jaren met een grote boog om de plaatselijke cafetaria heen lopen. Wie wint op de Olympische Spelen en een gouden plak met zich meebrengt naar Nederland kan rekenen op veel blijdschap en enthousiasme van de vele toeschouwers. Het is een gevoel dat ook de Steenbergenaar Jan Maas gehad moet hebben.

Wielercarrière De wielrenner werd op 17 juni 1900 geboren en op 22-jarige leeftijd werd hij al tweede bij het Nationaal Kampioenschap voor amateurwielrenners in Arnhem. Hetzelfde jaar eindigde hij tevens als negende bij de wereldkampioenschappen in Liverpool. Het vormt de start van zijn wielercarrière. In 1923 reed Jan Maas uit Steenbergen wederom het NK, ditmaal in Soesterberg en hij eindigde op de derde plaats. Natuurlijk reed Jan Maas nog vele andere wedstrijden, maar binnen de gemeentegrenzen van Steenbergen is informatie over de enige Olympische Sporter die de gemeente gekend heeft schaars. Het duurde uiteindelijk nog een jaar voor hij mee kon doen aan de Olympische Spelen.

Wielerclub Tiny van Caam, penningmeester bij Stichting Wielercriterium Steenbergen, weet te vertellen dat de broer van de in 1977 overleden Jan Maas, Tony Maas, in verzorgingshuis Onze Stede verblijft. Maar, de medewerkers aldaar kennen alleen een mevrouw Maas, Tony Maas is er niet bekend en staat niet in het systeem. Wel heeft Tiny van Caam nog een boekje uit 1997: ‘Steenbergen in vroeger tyden, deel 2’ geschreven door Ton Slokkers. “Daar staat nog wel iets in over Jan Maas.” Wie je ook vraagt naar Jan Maas: men kent zijn naam, maar daar blijft het bij. De Steenbergenaar Thijs de Baat - die ook zijn hele leven gefietst heeft - kent Jan Maas wel en ook Tony Maas. "Dat was niet zijn broer, maar een zoon van zijn broer." Maar banden heeft De Baat niet meer met de familie Maas. Hij kende Jan Maas in de periode dat hij fietsenmaker was, na zijn wielercarrière. Volgens De Baat had Maas het nooit over zijn wielerprestaties op de Olympische Spelen en dat terwijl zijn prestaties niet onverdienstelijk waren.

Zilver De vergeten wielrenner deed twee keer mee aan de spelen, zowel aan de achtste Zomerspelen van 1924 in Parijs als aan de negende Zomerspelen van 1928 in Amsterdam. De eerste keer deed hij mee aan twee onderdelen: de vier kilometer ploegachtervolging en de wegwedstrijd. De ploegachtervolging liep al snel uit op een blunder, nadat ze de eerste serie verloren van Belgie. Samen met Cor Heeren, Anton Gerrits en Philip Innemee eindigde de Nederlandse club op de zevende plek. Bij de wegwedstrijd werd hij negende en eindigde hiermee op een 19e plaats met het Nederlandse team. Het was tijdens zijn tweede Olympische deelname dat hij naam wist te maken als wielrenner door een zilveren plak te behalen tijdens de vier kilometer ploegachtervolging. Samen met Janus Braspennincx, Jan Pijnenburg en Piet van der Horst sr. kregen zij in Amsterdam de zilveren medaille in de ploegentijdrit op de weg. In 1929 werd Maas nog tweede bij het Nationaal Kampioenschap op de weg, achter de onafhankelijke Joep Franssen. In de jaren die volgden ging de Steenbergse roem verloren en zo werd de enige Olympiër die Steenbergen heeft gekend de ‘vergeten wielrenner’.