Hoornaar-nest Ossendrecht is geruimd

OSSENDRECHT - Het zat hoog in de boom en lang had niemand er erg in. Maar sinds de ontdekking van het nest van de Aziatische hoornaars in de boom bij het medisch centrum in Ossendrecht, keken velen opeens wel wat vaker naar boven, naar de boom. Dat hoeft niet meer, want het nest is vandaag geruimd door professioneel hoornaarbestrijder Rob Voesten in samenwerking met bijenvereniging De Wal van Brabant. 

Rond de klok van 11.15 uur kwam Rob met een hoogwerker aangereden bij het pleintje van het medisch centrum. In de boom, centraal op het pleintje, zag je als je goed keek het nest zitten. Af en toe vloog er een hoornaar rond het nest, maar door de lage temperaturen was de activiteit niet heel hoog. Imker Marja Bastiaansen van De Wal van Brabant hees zich, net als Rob, in een beschermend wit pak, om in de hoogwerker het nest van dichtbij te gaan bekijken en natuurlijk te verwijderen. Gewapend met een grote plastic bak met een inhoud van 80 liter en een stofzuiger en elektrische zaag gingen de twee naar boven. Zodra ze in de buurt van het nest kwamen, zag je de hoornaars actiever worden. Met de stofzuiger werden de hoornaars zoveel mogelijk opgezogen, waarna met de zaag het nest met een deel van de tak afgezaagd werd. Daarna werd het nest in de bak gedaan met het deksel er stevig op. 

Bevriezen

Dat er nog een paar verdwaalde hoornaars boven rondvliegen, is geen probleem volgens Rob Voesten. “Die hoornaars vliegen nu wat rond, op zoek naar het nest, maar als het vanmiddag gaat regenen, zal het gauw klaar zijn. Hoornaars houden van warmere temperaturen. Met deze temperatuur raken ze sneller onderkoeld en zijn ze veel minder actief.” Nu ook hun veilige nest verwijderd is, zullen deze hoornaars dan ook niet lang overleven. De rest van het nest maakt het overigens ook niet lang meer.  De met de stofzuiger gevangen hoornaars zijn met een bevriezingsmiddel verdoofd en in een bakje opgevangen. “Alle hoornaars gaan straks bij thuiskomst in de vrieskast. Dan gaan ze dood. De koude overleven ze niet. Als je kijkt naar de grootte van dit nest, dan is het eigenlijk een kleintje. Het past in een bak van 80 liter, terwijl ik ook weleens bakken van 145 liter heb moeten gebruiken en dan met moeite het deksel er op kreeg. Maar ik ben er wel van overtuigd dat in dit nest nog koninginnen zitten. Als het nest goed uit de vriezer komt, ga ik het vervolgens nog nader bekijken, maar zoals gezegd: ik ben ervan overtuigd dat in dit nest koninginnen zullen zitten.” Het ontdekken van de koningin is nog geen gemakkelijk karwei, omdat ook de werksters-hoornaars stiekem best groot kunnen zijn. “Maar de koningin heeft een iets breder borstschild, maar dit kun je eigenlijk pas goed zien als je de hoornaars voor je hebt liggen en ze kunt vergelijken en opmeten.” 

Dagelijkse kost

Voor Rob is het ruimen en bestrijden van de Aziatische hoornaar dagelijkse kost. “Vanaf april, als de koninginnen hun eerste nesten maken, gaan we al op pad en dat gaat door tot het laatste nest is geruimd. Op dit moment staat de teller al op 162 geruimde nesten. Daarbij werk ik van het zuiden van Nederland, met uitzondering van Zeeland, tot aan Apeldoorn toe. Ik denk dat ik dit jaar op en om de 200 nesten zal uitkomen.” Het nest in Ossendrecht is een zogenaamd secundair nest. “Waarschijnlijk heeft hier op korte afstand al een primair nest gezeten, waar dit nest uit voort is gekomen. Tot in oktober worden de koninginnen in het secundaire nest gevoed tot zij uitvliegen. Dat zijn we bij dit nest hoogstwaarschijnlijk voor.”

Samenwerking

Het ruimen van de Aziatische hoornaar is hard nodig, want het betreft een zogeheten invasieve exoot die een bedreiging vormt voor inheemse insecten zoals zweefvliegen en honingbijen. Ook kan de hoornaar een nadelig effect hebben op onze toekomstige voedselvoorziening, aangezien ze op diverse locaties in Zuid-Europa zich ook al tegoed doen aan druiven. “We moeten de Aziatische hoornaar dan ook gezamenlijk aanpakken, omdat de inheemse insecten nu niet weten hoe ze zich moeten wapenen tegen de hoornaar. Ze weten niet hoe ze zichzelf kunnen verdedigen. Daarom moeten wij samen met de imkers werken aan een aanpak om de hoornaar te verwijderen, omdat de gevolgen te groot zijn.” De imkers van de bijenvereniging roepen inwoners dan ook op om goed om zich heen te kijken. Volgens Rob betekent dat niet dat mensen bijvoorbeeld in het bos continu naar boven moeten kijken. “Als ze al in het bos zitten, dan zitten ze vaak in de hoogste bomen of in de bomen aan de rand. Maar de Aziatische hoornaar voelt zich het meest thuis in een meer bebouwde omgeving. In het bos zul je ze dan ook minder vaak tegenkomen.” Als je echter wel een hoornaar tegenkomt, en je herkent ze direct aan de gele pootjes en het grote lijf, maak dan een melding op waarneming.nl, het liefste met een foto. Op die manier kan de mogelijke aanwezigheid van een nest vastgesteld worden en gerichter op zoek worden gegaan naar het nest. In Woensdrecht wordt momenteel nog gezocht naar een nest van de Aziatische hoornaar na meerdere meldingen van hoornaar-activiteit. De locatie van dit nest is nog niet aangetroffen.