In de strijd tegen nepagenten en oplichters: het verhaal van Jan en tips van de politie

GEMEENTE WOENSDRECHT - Nepagenten. Oplichters. We krijgen steeds weer waarschuwingen dat we voor hen op moeten passen, maar helaas vallen toch mensen ten prooi aan deze criminelen. En dat is niet omdat mensen niet opletten, maar vooral omdat de criminelen heel goed zijn in het manipuleren van mensen. Volgens wijkagent en operationeel expert in Woensdrecht Tijs Quaden vormen de nepagenten een groot probleem en is het raadzaam om alert te blijven. Iets wat Jan Hugens als slachtoffer alleen maar kan beamen.

Tijdens de laatste openbare bijeenkomst van Dorpsplatform Kern Hoogerheide in Boove en Beneeje werd het onderwerp nepagenten en oplichters behandeld. “Als je kijkt naar de cijfers over 2023 en 2024 dan zie je dat er een enorme toename is van het aantal meldingen van nepagenten. Voor onze regio golden in 2023 29 meldingen en in 2024 is dat al opgelopen naar 343. In heel Nederland gaat het om een toename van 402 in 2023 naar 2.410 in 2024. Dat maakt wel duidelijk dat het een toenemend probleem is.” In de meeste gevallen blijft het bij een poging, maar in 15% van de gevallen blijken de oplichters wel degelijk succesvol. 37% van de slachtoffers is 75 jaar en ouder. Dit jaar zijn er al zo’n 13 tot 18 voorvallen gemeld in de gemeente Woensdrecht, maar mogelijk liggen de aantallen hoger, omdat niet iedereen een melding durft te doen, uit angst of schaamte, of omdat ze niet melden dat ze gebeld zijn. 

Werkwijze van de oplichter

Volgens Tijs hanteren de oplichters als nepagent vaak dezelfde werkwijze. “Ze bellen het slachtoffer op, meestal op de vaste lijn. Dan vertellen ze het slachtoffer dat het adres van het slachtoffer op een briefje stond, dat gevonden is door de politie bij een inbraak. Ze beweren dan dat de bewoner een grote kans maakt om slachtoffer te worden van een volgende inbraak. Het beste zou dan zijn als de bewoner zijn of haar belangrijke spullen bij elkaar verzamelt, waarna iemand van de politie dan aan de deur zal komen om deze spullen veilig te stellen. Als het daadwerkelijk tot een overdracht van deze spullen komt, is de bewoner deze spullen kwijt.” Zelfs als mensen het niet vertrouwen, slagen oplichters er soms in mensen te overtuigen. “Ze kunnen heel overtuigend zijn aan de telefoon, maar ook aan de deur. Juist ook omdat ze aan de deur komen, kunnen ze mensen overrompelen.”

Het verhaal van Jan

Dat overrompelen is iets waar Jan Hugens uit Ossendrecht helaas ervaring mee heeft. Eind februari werd hij slachtoffer van nepagenten. “Ik werd rond middernacht een paar keer gebeld. Ik was een paar weken daarvoor mijn vrouw verloren en had al een tijd slecht geslapen. Dus ik was een beetje boos, dat ik gestoord werd in mijn slaap. Toen ik weer wilde ophangen, zei de persoon aan de andere kant dat ik niet moest ophangen, omdat het de politie was. Ik heb slaapdronken een belafspraak gemaakt voor de volgende ochtend, alleen meldde de persoon aan de andere kant van de lijn dat er al een collega in de buurt was, omdat er in de straat iets mis zou zijn op een ander adres. Ik zit zelf bij de buurtpreventie, dus ik weet wel een en ander, maar dit deel kwam geloofwaardig over. Er stond, terwijl ik die meneer aan de lijn had, inderdaad iemand voor de deur. Hij had een oortje in, was in burger, maar kon zich wel legitimeren. Ik heb hem daarom binnengelaten, maar wel de deur op slot gedraaid en de sleutel in mijn zak gestoken. Ergens vertrouwde ik het niet. Binnen maakte hij foto’s, waar ik geen prijs op stelde en dit heb ik hem ook laten weten. Toen beweerde hij dat naar dat andere adres moest, omdat het daar niet goed ging. Ik heb hem buiten gelaten en heb gekeken waar hij heen ging. Hij ging inderdaad naar dat adres elders in de straat.” 

De volgende ochtend werd Jan volgens afspraak gebeld door de ‘politie’. “Hij zei dat het niet zo goed uitkwam om die ochtend te bellen en wilde een vervolgafspraak maken. Ik moest echter als verkeersregelaar helpen bij de carnavalsoptocht voor de basisschool in Ossendrecht en zei dat ik pas om 11.00 uur kon, omdat ik elders een afspraak had. 11.00 uur was akkoord zei de ‘agent’. Ik heb vervolgens alles afgesloten thuis en ben voor de optocht naar het dorp gegaan. Toen ik thuiskwam, stond de achterdeur open en was het hele huis overhoop gehaald.” Om 11.00 uur belde de ‘agent’ op en hij hield me aan de praat, totdat de echte politie kwam. Toen werd er opgehangen.” Jan verloor bij de inbraak veel waardevolle eigendommen, waaronder de collectie Swarovski en de trouwring van zijn recent overleden vrouw en zijn onderscheidingen. “Dat zijn dingen die je niet kunt vervangen. Ik ben dan ook heel boos op deze mensen, maar ik schaam me niet. Ik heb niets verkeerd gedaan. Ik doe mijn verhaal, omdat ik wil dat het klaar is. Niemand mag meer het kind van de rekening worden van deze oplichters.”

Wat te doen tegen oplichters aan de telefoon of aan de deur?

* Allereerst zal de echte politie nooit per telefoon mensen benaderen om spullen op te halen. Wordt u gebeld en vertrouwt u het niet? Hang dan op om uzelf te beschermen en blokkeer het nummer. Maak het telefoongesprek niet af. Bel vervolgens de meldkamer van de politie, via 0900-8844 of bij spoed 112.
* Komt het wel tot een afspraak, bel dan altijd 112. Aan de deur kunnen deze oplichters u altijd overrompelen. Ook al is er een afspraak gemaakt, laat deze mensen niet binnen. Alarmeer indien mogelijk ook uw buren. Mensen worden ook weleens opgelicht door klusjesmannen als dakdekkers of schilders, die tegen enorme kosten werkzaamheden uitvoeren. Ook hiervoor geldt niet met ze in zee te gaan.
* Staat er iemand voor de deur en vertrouwt u het niet? Bel 112. De meldkamer kan altijd voor u nagaan of er daadwerkelijk politie naar u onderweg is. Als het echt politie is, hebben zij vaak een volledige politieuitrusting aan, met veiligheidsvest en een koppel met bewapening met bovendien een politiewagen en zij zullen zich legitimeren met een politielegitimatiebewijs. De oplichters zijn niet dusdanig professioneel dat zij ook over politiewagens beschikken.
* U kunt ook uw buren in de gaten houden. Meestal vormen alleenstaande ouderen de kwetsbaarste groep. Kijk rond in uw sociale omgeving wie er kwetsbaar kan zijn en laat deze mensen weten dat ze bij u terecht kunnen als ze hulp nodig hebben.