Natuur op de Brabantse Wal vraagt om reparatie

OSSENDRECHT - De natuur op de Brabantse Wal vraagt om reparatie en deze reparatie moet niet te lang meer op zich laten wachten. Die boodschap gaven Ton Hendrickx en Peter Blommerde tijdens een informatieavond over de toekomst van de Brabantse Wal. De avond werd georganiseerd door Dorpsplatform Ossendrecht in MFC De Drieschaar en kende met zo’n 150 bezoekers een grote opkomst.

Volgens Adrie van der Vliet, voorzitter van Dorpsplatform Ossendrecht, hoopte men met de thema-avond te achterhalen of er nog hoop is voor de Brabantse Wal. Die hoop is er volgens bodemdeskundige Ton Hendrickx en gepassioneerd natuurliefhebber Peter Blommerde wel, maar dan moet er wel iets gedaan worden. “Het is geen vijf voor twaalf, het is geen twaalf uur, maar vijf over twaalf. We moeten nu echt gaan repareren wat we in 100 jaar naar de kloten hebben geholpen.” 

Verzuring op de Wal

Het waren heftige woorden, maar de uitleg die de twee heren daarbij gaven aan de ongeveer 150 aanwezigen was duidelijk. De Brabantse Wal behoort tot de grootste Natura 2000-gebieden in Noord-Brabant en is een zogenoemd stikstofgevoelig gebied. Stikstof vormt dan ook een probleem, maar is niet het grootste probleem voor de Brabantse Wal. Verzuring is een veel groter probleem en dit wordt niet alleen door stikstof veroorzaakt. Ook ammoniak en zwavel spelen een rol. Met name zwavel, uitgestoten door de industrie, heeft een rol gespeeld bij de verzuring van de Brabantse Wal. En hoewel de industrie inmiddels veel minder zwavel uitstoot, is het kwaad al geschied: de bodem van de Brabantse Wal is verzuurd. De zure regen waar men in de jaren ‘80 zo vaak over sprak, zien we nu terug in de bodem. In de jaren ‘80 vielen bijvoorbeeld de gaten in dakgoten en loste het cement in muren op, maar die zure regen van toen zit ook in de bodem. “En zelfs als we 100% zouden stoppen met de uitstoot van zwavel en stikstof, zou er geen bodemherstel optreden. Daar zijn verdergaande ingrepen voor nodig,” beweren Ton en Peter. 

Bodemherstel is nodig

Volgens bodemdeskundige Ton kan de natuur weer tot groei worden gebracht, als de bodem hersteld wordt. “Er moeten dan voedingsstoffen aan de bodem toegevoegd worden die uitgespoeld zijn, zoals calcium, magnesium en kalium. De verzuring in de bodem zit op de Brabantse Wal diep, maar hoe diep is onbekend. Natuurgebieden zijn de afgelopen jaren niet bemonsterd.” Toch is er onderzoek gedaan door gerenommeerde instanties als het RIVM, maar ook eigen onderzoek door Peter Blommerde. Zijn onderzoek toont aan dat de Brabantse Wal echt verzuurd is. “Ik heb onder meer een waarde van 2,9 Ph gemeten in de bossen op de Brabantse Wal. Een waarde van onder 7 Ph wordt gezien als zuur.” 

Iedereen kent wel Peters vier-lanen-project in Ossendrecht, dat begon met drie man en nu is uitgegroeid tot het acht-lanen-project met een team van negen man. “We wilden een mooie wijk en dat is gelukt, mede door steeds de bodem te verbeteren. We zitten nu op 3,5 Ph, het doel is 5 Ph. De bomen zijn na alle inzet weer gezond en allerlei kruiden en planten ontstaan hier als vanzelf. Onze bomen doen het goed, maar verderop storten bomen in. Bomen gaan echt niet dood van de stikstof, maar door de zure bodem.” 

Kijk verder dan stikstof

Volgens Peter en Ton is duidelijk dat natuur kan herstellen als de grond gerepareerd wordt: het acht-lanen-project is daar het levende en groene bewijs van. “De natuurbodem is nu echter te zuur door de zure depositie die we in de afgelopen 100 jaar hebben gehad. De vraag is: gaan we de industrie en de boeren weghalen en ons alleen focussen op stikstof of gaan we de bodem herstellen? De politiek is vooral gericht op stikstof, maar het probleem is dus veel groter. Wij willen graag een breder beeld schetsen van het probleem, omdat er nog niemand is die verbanden kan leggen en de zaken kan overzien bij wat hier speelt. Wij willen graag dat de natuur weer weerbaarder wordt en met overleg en goede wil tussen specialisten en professionals kunnen we dat aanpakken. Draai dan echter niet alleen aan de stikstofknop, want daardoor ligt het land op slot en liggen we helemaal stil. Kijk verder, kijk naar de verzuring van de bodem.” Ook mensen zelf kunnen iets doen om de verzuring tegen te gaan. “Alle huizen met tuinen bij elkaar opgeteld maken veel natuur. Zorg in je eigen tuin ook voor je bodem. We willen gezonde natuur, dan moeten we daar ook samen voor gaan.”