Londense woning Van Gogh komt tot leven in Zundert

ZUNDERT - Unreliable Biographers. Dat is titel van de tentoonstelling van de in Londen woonachtige kunstenares Saskia Olde Wolbers die tot en met Tweede Kerstdag is te bewonderen in het Van GoghHuis in Zundert. Joanna Roper, ambassadeur van het Verenigd Koninkrijk, verrichtte donderdag de officiële opening van de expositie. Dat gebeurde onder toeziend oog van burgemeester Joyce Vermue en Ina Adema, Commissaris van de Koning in Noord-Brabant.

Centraal in deze tentoonstelling staat de videofilm ‘Yes, These Eyes are the Windows’. De film, gebaseerd op een eerder door Saskia Olde Wolbers vervaardigde audio-installatie, wordt verteld vanuit het oogpunt van een bescheiden rijtjeshuis in de Londense wijk Brixton waar Van Gogh in 1873 een jaar woonde. Hij had er onderdak bij hospita Ursula Loyer en haar dochter Eugenie, op wie hij toen naar verluidt verliefd werd. “Dat meldden althans de Engelse tabloids,” vertelt Saskia Olde Wolbers.”Van Goghs liefde voor Eugenie zou echter onbeantwoord zijn gebleven en daarom zou Van Gogh uiteindelijk kunstenaar zijn geworden.”

De woning in Londen kreeg in 1970 een erfgoedstatus nadat een postbode het korte verblijf van deze wereldberoemde huurder ontdekte, terwijl het pand langzaam maar zeker in verval raakte omdat het onderhoud te lastig werd voor de nietsvermoedende eigenaren. In 2012 werd het huis geveild en ongezien gekocht door de Chinese zakenman James Wang, die naar eigen zeggen zich geen Van Gogh kon veroorloven maar wel zijn oude huis.”Arme man,” aldus Saskia Olde Wolbers. “Het huis was een ruïne.”

In 2014 realiseerde zij in samenwerking met Artangel een geluidsinstallatie die de bezoekers door het gebouw in zijn vroegere staat van verval leidde, voorafgaand aan de renovatie van het op nummer 87 gevestigde pand aan Hackford Road in Londen. “Een reis die startte in een leeg en vuil huis,” zo blikt Saskia Olde Wolbers terug. “Het door mij vastgelegde verhaal is overigens deels fictief. Dat kan ook niet anders: er is en blijft veel speculatie rond Van Gogh.” De hierop volgende videofilm ‘Yes, These Eyes are the Windows’ is, zoals eerder gezegd, gebaseerd op de eerder door Saskia Olde Wolbers vervaardigde audio-installatie. 

Niet alleen de film is in het Van GoghHuis te bewonderen. Met de sets en modellen die Olde Wolbers vervaardigde voor de film, is in het Van GoghHuis een expositiezaal ingericht. Op de wanden is een enorme muurprint te zien met krantenknipsels die de geschiedenis van Van Goghs verblijf in Londen illustreren.

Mooie woorden zijn er deze donderdag van ambassadeur Joanna Roper. Ze vertelt inmiddels drie jaar in Nederland te wonen en zich bevoorrecht te voelen hier te kunnen genieten van de vele kunstwerken, onder meer van meesters uit de Gouden Eeuw. “Weinig kunstenaars echter spreken zó tot de verbeelding als Van Gogh. Dit is dan ook een speciaal moment voor mij.” Na het project van Olde Wolbers werd het Londense pand een erfgoedlocatie en onderdeel van de Europese Van Gogh Route. Met deze tentoonstelling verstevigt het Van GoghHuis Zundert de band met het Londense Van Gogh House. Het moment is volgens Ron Dirven, directeur-conservator van het Van GoghHuis, bewust gekozen. Deze maand is het namelijk exact 150 jaar geleden dat Vincent van Gogh in Londen kwam wonen. Dat wordt gevierd in het kader van Van Gogh 170 (de wereldberoemde kunstenaar werd namelijk 170 jaar geleden geboren in Zundert) binnen het samenwerkingsverband Van Gogh Europe.