Akkermolen 400 jaar: Zundertse blikvanger viert jubileumfeestje

ZUNDERT - De Akkermolen viert dit jaar haar 400-jarig bestaan. Een indrukwekkende mijlpaal voor deze markante standerdmolen aan de rand van Zundert. Een vertrouwde blikvanger die niet alleen geschiedenis ademt maar ook is omarmd door de lokale gemeenschap.

Wie de geschiedenis van de Akkermolen onder de loep neemt, stuit op allerlei wetenswaardigheden. Zo wordt duidelijk dat de Akkermolen reeds eigendom was van de Nassau’s voordat Prins van Oranje Frederik Hendrik in 1625 aan de macht kwam en daarmee de molen in zijn bezit kreeg. Al is dat jaartal wel het ‘aftelpunt’ van waaruit nu het 400-jarig bestaan van de molen wordt gevierd. Later moest de in zwaar verval geraakte molen van de ondergang worden gered en waren verschillende grote restauraties nodig om de monumentale molen draaiende te houden.

Gevoel

Molenaar Joep Lindner en Janus Vriends, secretaris van Stichting Akkermolen, kennen de nodige details uit de historie van de molen. Samen blikken zij terug en kijken zij vooruit, vanuit hun gedeelde passie voor dit bijzondere bouwwerk. “De molen was vroeger letterlijk broodnodig voor Zundert,” vertelt Lindner. Eeuwenlang werd hier graan tot meel gemalen, tot de opkomst van stoom- en elektromotoren in de twintigste eeuw het ambachtelijk malen naar de achtergrond verdrongen. “Je kon op wind niet altijd draaien, maar met diesel en later elektrisch wel dag en nacht. Economisch was dat logischer, maar wat je dan verliest, is het gevoel.” Dat gevoel voor traditie en techniek dreef Lindner - met een technische achtergrond en veel vrije tijd na zijn pensioen - uiteindelijk naar de molen: “Een molen is een uurwerk op grote schaal. Alles moet naadloos in elkaar grijpen. Dat fascineert me. Tijdens een fietstocht met mijn vrouw bracht ik een bezoek aan de Heimolen in Rucphen en toen bleek dat ze daar wel mensen konden gebruiken. Anderhalf jaar later had ik de molenaarsopleiding voltooid. Zo ben ik ook bij de Akkermolen terechtgekomen.”

Bewondering

De Akkermolen, een Rijksmonument, is een van de laatste overgebleven standerdmolens in Nederland. Dit oudste type molen, daterend uit de Middeleeuwen, heeft een unieke bouwwijze waarbij het hele bovenhuis om de standerd draait. „Je waardeert het vakmanschap van toen. Alles is met de hand vervaardigd. Van de gekozen houtsoort tot het slijpen van de tandwielen,” zegt Lindner vol bewondering.

Lasconstructies

Helaas is de molen voorlopig stilgelegd. Bij een recente inspectie met röntgentechniek werden onregelmatigheden ontdekt in de stalen wieken. “De Akkermolen heeft twee houten en twee stalen wieken. In de stalen wieken werden fouten in de lasconstructies geconstateerd. Ik merkte er tijdens het draaien niks van, maar het risico is te groot,” meldt Lindner. Uit voorzorg heeft de stichting na overleg met de Gemeente Zundert, sinds begin jaren ’50 eigenaar van de molen, besloten de Akkermolen niet meer te laten draaien totdat herstel heeft plaatsgevonden. Een ingreep die volgens de molenaar veel geld en vakmanschap vergt. In het verleden werd de molen al meerdere keren gerestaureerd. Zo moest de massieve eiken steenbalk volledig worden vervangen door een nieuw exemplaar. Het hout hiervoor werd vanuit Denemarken aangevoerd.”Zo’n balk van vijf meter lang en dikker dan je je kunt voorstellen, vind je niet zomaar,” aldus voormalig boomkweker Janus Vriends, die vanuit zijn betrokkenheid bij de heemkundekring als vrijwilliger terechtkwam bij de Stichting Akkermolen.

Toegankelijk

Beide mannen zetten zich nu met hart en ziel in om de molen open en toegankelijk te houden. De molen ontvangt regelmatig schoolklassen en bezoekers. Voor kinderen worden rondleidingen en creatieve opdrachten georganiseerd. Ook verzorgt de stichting molenactiviteiten op Open Monumentendagen en Nationale Molendagen. Op zaterdag 10 mei viert de Akkermolen haar verjaardag grootser dan normaal. ‘s Ochtends voor genodigden en aansluitend van 12.00 uur tot 16.30 uur voor het publiek. “Iedereen is welkom,” benadrukt Vriends. “We organiseren een creatieve wedstrijd waarbij kinderen een molentje kunnen knutselen. We hopen dat dit veel mensen inspireert weer eens langs te komen.” Daarnaast hoopt de stichting nieuwe donateurs te werven. “We hebben er nu zo’n zeventig, maar meer steun is nodig om de molen toekomstbestendig te houden.”