Open dag COA: warme gastvrijheid in 26 talen

BERGEN OP ZOOM - Afgelopen zaterdag 26 september opende de Bergen op Zoomse opvanglocatie voor asielzoekers aan het Emplacement haar deuren voor iedereen die kennis wilde maken met de gang van zaken daar, met de huisvesting en natuurlijk met de bewoners. Het evenement paste mooi in de landelijke burendag die tegelijkertijd in heel Nederland werd gehouden. Was het thema daarvan verbinding, aan het Emplacement ging het duidelijk ook om kennismaking: van twee kanten, want zowel bezoekers als bewoners bleken erg nieuwsgierig naar elkaar.

Kennismaken gaat gemakkelijker als je samen iets eet, en zodoende stonden de tafels in het Bergse AZC vol schalen, bakjes en kommetjes met allerlei lekkers uit de wereldkeuken, met de maker of maakster ervan vrolijk lachend erachter. Voor je het wist, had je een bord vol lekkers vast. “We zijn eigenlijk net goed en wel open”, vertelt Alpha Jollah, locatiemanager van het centrum. “In mei kwamen de eerste bewoners. Inmiddels zitten we op de 300 mensen waarvoor deze locatie is bedoeld. Iedereen, bewoners én het team, is best wel een beetje zenuwachtig voor deze dag.” Die spanning weerhield een groot deel van de bewoners er niet van energiek en enthousiast de gastvrouw of -heer te spelen; wie dat wat teveel vond, keek nieuwsgierig toe vanaf de balkons van de omliggende woonunits.

Jannecke van Gils is programmabegeleider. Ze vertelt: “Er wonen hier allerlei verschillende mensen. Ze komen uit verschillende landen, verschillen in leeftijd en levensfase en zitten doorgaans ook nog eens op een verschillend moment van hun asielaanvraag. Een hele puzzel bij het indelen van de woonunits. Die huisvesten 8 personen; vrijwel iedereen zit tussen vreemden.” Het zijn mooie units. Hoe zit dat? “Nou, deze locatie is voor 5 jaar gehuurd van de gemeente”, vervolgt Jannecke. “De units kunnen daarna gemakkelijk worden verplaatst naar een andere locatie”. Er volgt een rondleiding. De woningen, blinkend nieuw en voorzien van trappen en galerijen van stoer staal, zijn verrassend ruim. Er zijn verschillende slaapkamers, er is een badkamer en een keuken, met wasmachine en droger.“ Iedere unit is een zelfstandig draaiend gemeenschapje”, legt Jannecke uit. “Iedereen krijgt een klein bedrag voor het kopen van eten. We laten de mensen zoveel mogelijk op eigen benen staan. Bij aankomst krijgt iedereen een soort basispakket, zodat je jezelf kunt verzorgen, kunt slapen en eten. Verder moet iedereen zijn of haar weg zelf zien te vinden”.

Het is burendag, maar eigenlijk heeft het centrum geen buren. De bezoekers komen vrijwel allemaal op de fiets de Brouwerijbaan afgesjeesd vanaf het hoger gelegen Plein 13. “Leuke mensen, die Nederlanders”, zegt Soraya (niet haar echte naam). Ze komt uit Iran,spreekt goed Engels en weet wat ze wil: “Een normaal leven voor mijn kinderen, zonder angst”. Wat vind je van de opvang hier? “Prima geregeld, je wordt hier met respect behandeld. Ook in de stad, als we inkopen doen of zomaar een rondje lopen.”

Ook Omar (niet zijn echte naam), die breed glimlachend de koffie schenkt, vindt Nederland ‘very good’. De rest van zijn verhaal gaat in het Urdu, een Pakistaanse taal, de journalist onmachtig. “Er worden hier 26 verschillende talen gesproken”, vertelt Samira (niet haar echte naam). Ze is met haar ouders uit Koerdistan gekomen en tolkt voor hen in het Engels. Ze vertelt dat ze erg blij is om in Nederland te kunnen zijn, maar over de reden van het vertrek uit hun moederland vertelt ze liever niet.

“Ik spreek zes talen!” vertelt de tienjarige Aisha, nadat ze, met microfoon en boombox, vol overgave een liedje in het Nederlands heeft gezongen. Gevraagd naar welke talen, geeft ze aan: “Nou, Arabisch, Turks, Grieks, Spaans, Nederlands en Engels”. Zo vertelt ze onbedoeld over de weg die zij en haar ouders hebben afgelegd naar Bergen op Zoom. Ze heeft geen tijd hierbij stil te staan, want het volgende lied komt eraan. In het Arabisch deze keer en haar vriendinnen doen mee. Terwijl hun ouders tussen hoop en vrees leven of ze kunnen blijven of niet, dansen de kinderen onbezorgd hun toekomst tegemoet.