Aan de keukentafel met Marjo Huijsmans: ‘Het begon als hobby, maar we wisten meteen: dit moet groter’
Door: Sanne Brusselaars RubriekBERGEN OP ZOOM - Ondernemers zijn vaak dag en nacht bezig met hun onderneming. Maar wat drijft hen? Wat is hun motivatie? En waar liggen zij ‘s nachts van wakker? In ‘Aan de keukentafel met...’ gaan we met hen in gesprek en gaan we op zoek naar het bijzondere verhaal dat zij te vertellen hebben. Deze week: Marjo Huijsmans van Kaasboerderij de Zuidgeest.
Marjo, vertel: hoe ben je in het kaas-ondernemerschap gerold?
“Ik werkte in Roosendaal bij een bedrijf, maar dat verhuisde naar Tilburg. Mijn man Peter runde al een melkveebedrijf en zei: ‘Waarom kom je niet hier werken?’ Maar ja, wat moest ik daar doen? Ik wilde me nuttig maken op het bedrijf en ben me gaan oriënteren op de mogelijkheden. Na onderzoek heb ik besloten kaas te gaan maken. In eerste instantie was het de bedoeling dit als hobby te doen, maar toen we materialen gingen zoeken, werd al snel duidelijk dat we het meteen groter moesten aanpakken. Zo begon Kaasboerderij De Zuidgeest.”
Was het altijd al je droom om boerin te worden?
“Nee, echt niet! Mijn vader was veehandelaar en ik heb altijd gezegd dat ik nooit met een boer zou trouwen. Zijn werk was enorm onregelmatig: ’s Ochtends vroeg naar de markt en ’s avonds weer naar boeren toe. Toen ik Peter ontmoette, kwam ik dus toch op een boerderij terecht — maar op een melkveebedrijf waar wel veel regelmaat is. De koeien moeten immers op tijd gemolken worden. Natuurlijk zijn er ook op een melkveebedrijf vaak onverwachte dingen.”
Jullie hadden al een melkveebedrijf, maar er werd nog geen kaas gemaakt?
“Dat klopt. De melk werd opgehaald door de melkfabriek. We zijn begonnen met het verzuivelen van melk tot kaas, yoghurt en karnemelk. Omdat klanten om andere producten gingen vragen, hebben we die later aan ons assortiment toegevoegd. Zo zijn we begonnen met de verkoop van diverse soorten vla, kwark, halfvolle producten en ook ijs. Tegenwoordig verkopen we ook vlees, eieren en andere lokale producten. We hebben zelfs cadeaumanden die je kan samenstellen met ambachtelijke producten.”
Snel uitgebreid dus. Hoe kwamen de eerste klanten bij jullie terecht?
“Door onze plannen aan familie en kennissen te vertellen, die het op hun beurt weer doorvertelden, werd het bekend. We hebben eigenlijk nooit echt reclame gemaakt. De eerste klanten kwamen via mond-tot-mondreclame. Na twee jaar hebben we onze eerste open dag gehouden, die enorm druk bezocht werd. Nadat we na vijf jaar verhuisd zijn van de Zuidgeest naar het Zandven 68b -ons huidige adres- hebben we opnieuw een open dag georganiseerd.”
Werk je, net als veel boeren, al van ’s ochtends vroeg?
“Mijn dag begint om negen uur bij de winkel. We (Esther en ik) starten met het inruimen van de winkel, het bijvullen van de zuivel in de koelingen en het klaarzetten van bestellingen. Tevens neem ik de administratie op me en help ik in de winkel. Fysiek zwaar werk, zoals het kaasmaken, laat ik tegenwoordig aan Maarten over. Maarten en Agnes werken in de kaasmakerij. Peter en Stijn beginnen de dag eerder. Stijn veegt de voerbakken schoon, terwijl Peter nieuw voer aan het laden is, dat later aan de koeien wordt gegeven. In het computersysteem wordt gekeken of er bijzonderheden zijn — bijvoorbeeld of alle koeien naar de melkrobot zijn gekomen of dat er koeien geïnsemineerd moeten worden. Ook worden de kalfjes gevoerd. Daarnaast doen Peter en Stijn het landwerk.”
Zijn je zonen automatisch in het bedrijf gestapt?
“Ja, ze hebben allebei een agrarische opleiding gevolgd. Maarten werkt nu in de kaasmakerij en Stijn richt zich op de fokkerij en het melkveebedrijf. Ze hebben allebei hun eigen talenten binnen het bedrijf ontdekt, en dat vind ik prachtig om te zien. Onze zoon Roel was ook actief in het bedrijf, maar helaas is hij op 29-jarige leeftijd overleden.”
Dat is een groot verlies. Hoe gaan jullie daarmee om?
“Het is iets wat ons elke dag bezighoudt. Roel was niet alleen een enorme steun binnen het bedrijf, maar ook een grote, warme aanwezigheid in ons gezin. Hij heeft een jaar lang zware behandelingen ondergaan. Aanvankelijk leek het de goede kant op te gaan, maar helaas zijn er later uitzaaiingen gevonden en is hij veel te jong overleden.”
Dat moet enorm zwaar zijn geweest.
“Dat was het zeker, en dat is het nog steeds. Je probeert door te gaan, maar het gemis blijft altijd. Vooral omdat hij zo betrokken was bij het bedrijf en een onmisbaar deel van ons leven vormde. We genieten van zijn dochter Jasmijn en van zijn vrouw Iris, die altijd onderdeel blijven van ons gezin.”
Jullie zitten midden in het boerenleven, een sector die veel onder druk staat. Hoe kijk je naar de toekomst?
“We zitten hier vlak bij een Natura 2000-gebied. Dat was vroeger geen natuurgebied, maar is later als zodanig aangewezen. Mijn zonen willen graag doorgaan met het boerenleven. Een melkveebedrijf met kaasboerderij verhuis je niet zomaar. De regelgeving verandert continu en dat maakt het lastig om investeringen voor de lange termijn te doen.”
Wat moet er veranderen in de regelgeving?
“Er moet realistisch naar de stikstofproblematiek gekeken worden. In landen als Duitsland en Denemarken gelden heel andere regels. In Nederland is de norm zo laag dat je bijna niets meer mag. We willen best meewerken aan verduurzaming, maar het moet wel haalbaar zijn en gelden voor de lange termijn. Daarnaast zie je dat bedrijven in Nederland worden beperkt, terwijl buitenlandse producten met minder strenge regels gewoon geïmporteerd worden.”
Zijn er andere uitdagingen waar je als boer tegenaan loopt?
“Absoluut. De kosten voor diervoer, energie en verpakkingsmateriaal zijn enorm gestegen. De melk wordt verpakt in glazen flessen. Vroeger waren deze flessen veel goedkoper en werd er geen statiegeld berekend, maar door de huidige prijzen zijn we daartoe wel verplicht geworden. We moeten aan steeds meer eisen voldoen, bijvoorbeeld op het gebied van hygiëne en productveiligheid. Daarnaast hebben we ook te maken met (social)media over zuivel en boeren. Mensen worden kritischer, maar wij leggen graag uit hoe wij werken en hoe puur onze producten zijn.”
Naast uitdagingen zijn er natuurlijk ook hoogtepunten. Waar ben je trots op?
“De groei van ons bedrijf en de waardering van onze klanten. We maken onze producten zonder conserveringsmiddelen en mensen waarderen dat. Ze komen bewust hiernaartoe. Ook het educatieve aspect vind ik mooi: we ontvangen scholen en laten kinderen zien waar melk vandaan komt. Veel kinderen denken dat melk uit de supermarkt komt en hebben nog nooit een koe van dichtbij gezien. Het is mooi om ze dat te laten ervaren.”
Jullie plannen weer een open dag. Wat kunnen bezoekers verwachten?
“We willen in het najaar van 2025 een open dag organiseren op onze boerderij. We willen het boerenleven positief in beeld brengen en laten zien hoe wij werken. Het wordt een happening met rondleidingen en proeverijen. De laatste open dag was dertig jaar geleden, dus het is hoog tijd. We willen laten zien hoe we kaas maken, hoe het boerenbedrijf werkt en mensen laten proeven van onze producten. De vraag is er; mensen zijn nieuwsgierig naar hoe wij werken. En wij laten dat graag zien.”
Hoe belangrijk is de steun van de lokale gemeenschap voor jullie?
“Heel belangrijk. We merken dat steeds meer mensen bewuster kopen. Ze kiezen liever voor producten uit de regio dan voor massaproductie uit de supermarkt. Die betrokkenheid waarderen we enorm. Ook gezelligheid in de winkel vinden we erg belangrijk. We hebben klanten die hier al kwamen als kind en nu met hun eigen kinderen langskomen. Dat is toch prachtig?”
Dan kom ik bij mijn laatste vraag: met wie zou je zelf aan de keukentafel willen zitten?
“Met het hele gezin — dus ook met Roel. Dat waren de mooiste momenten.”
Paspoort
Naam: Marjo Huijsmans
Leeftijd: 64 jaar
Bedrijf: Kaasboerderij de Zuidgeest
Functie: Eigenaar
Burgerlijke staat: Gehuwd met Peter Huijsmans
Kinderen: Drie zoons – Maarten, Roel † en Stijn
Waar kunnen we je voor wakker maken, naast kaas?: “Je mag me altijd wakker maken voor lekker eten! Ook voor een frisse duik of om creatief aan de slag te gaan met handwerken ben ik altijd in.”
