Politiek in de klas: KSE-leerlingen laten hun stem horen bij lokale partijen

ETTEN-LEUR – In aanloop naar 18 maart stond de KSE vorige week in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. De kandidaat-raadsleden gingen speeddaten met leerlingen uit havo-3. Later die ochtend volgde nog een verkiezingsdebat in de Theaterzaal van de KSE. Bij de verkiezingen op 18 maart doen er in Etten-Leur acht partijen mee: Algemeen Plaatselijk Belang (APB), Ons Etten-Leur, CDA, VVD, GroenLinks-PvdA, D66, Leefbaar Etten-Leur en de nieuw opgerichte lokale afdeling van JA21. 

Voor de leerlingen is het deze ochtend even afwachten, wat wordt er van ze verwacht? Verdeeld over vier lokalen waarin elk van twee partijen vertegenwoordigers zitten, hopen de kandidaat raadsleden input op te halen om straks met een programma voor alle Etten-Leurenaren te komen, van jong tot oud. Dit heeft de afgelopen vier jaar heel veel opgeleverd volgens Louis Roks. “Door samen te werken, ondersteund door een raadsbreed programma, hebben we veel voor elkaar gekregen.” Met behulp van vier stellingen gaan de vertegenwoordigers van de partijen het gesprek aan. Om maar gelijk met het leukste te beginnen, welke activiteiten missen de jongeren in Etten-Leur? Wat wel duidelijk wordt: De leerlingen zijn blij met de bioscoop en het zwembad. Maar er zijn ook duidelijke verbeterpunten: Meer feesten voor jongeren of bijvoorbeeld een Zara in het winkelcentrum. “Wij willen naar leuke feesten en gaan niet zo snel naar een kroeg.”

Pas bij de tweede stelling komen de jongeren echt los, wat vinden de leerlingen van het schoolgebouw, de huisvesting van de KSE? Verbeterpunten zijn er genoeg. Het brugklasgebouw ziet er piekfijn uit, maar in de tweede komen de leerlingen in een heel ander gebouw terecht. “Dan zit je echt opgepropt.” De algemene wens is toch wel dat het hele schoolgebouw van airco wordt voorzien. Én de inrichting mag wel wat minder saai. “Ik ben blij om te zien dat de leerlingen zo betrokken zijn,” reageert Louis Roks (Leefbaar Etten-Leur). “Met name de sportactiviteiten en de evenementen op school scoorden goed, maar ik was ook blij met de leerlingen die tijdens het debat vragen stelden.”

Zowel Leefbaar Etten-Leur als D66 proberen van de jongeren te achterhalen of de locatie van de KSE wel bevalt, of zou een andere locatie in Etten-Leur misschien beter zijn? Vooral de leerlingen uit Rucphen en Rijsbergen zijn wel blij met de huidige ligging van de school. CDA en VVD willen weten of de fietsroute dan wel veilig is, al wijzend uit het raam worden de mogelijkheden voor een rotonde aan de Stijn Streuvelslaan besproken. Edgar de Jager (VVD) heeft de gesprekken als waardevol ervaren. “We hebben leuke gesprekken gehad en de leerlingen kwamen met goede ideeën. Juist jongeren die hier wonen, sporten en bijbaantjes hebben kunnen ons als geen ander vertellen wat er nodig is en wat beter kan.”

De leerlingen kaarten gelijk ook maar een aantal andere dingen aan. Ze willen meer vrijheid binnen het gebouw, om bijvoorbeeld pauze te houden met leerlingen in een ander leshuis. Leerlingen leggen uit hoe ze geblokkeerde apps omzeilen, dat de wifi beter kan en dat er niks te doen is tijdens een tussenuur. “Het was superleuk en interessant om samen met de leerlingen en de andere partijen in gesprek te gaan,” zegt Esmeé van Dravik (GroenLinks-PvdA). “De jongeren willen graag zelf dingen organiseren, sommigen zijn politiek betrokken en hebben echt potentie. Ik hoop dat we nog veel van ze gaan horen.”

De vraag is natuurlijk hoe kun je jongeren betrekken bij de politiek? Bijvoorbeeld met een jongerenraad. Maar sommige politici proberen juist de jongeren te overtuigen dat ze ook zelf op school dingen kunnen veranderen. Zijn er mogelijkheden voor een leerlingenraad? Misschien kunnen er beslissingen genomen worden op basis van enquêtes onder leerlingen? 

Wat betreft de lokale politiek zijn soms ook de jongeren aan zet. “De jongeren stelden scherpe vragen, laten weten dat ze écht mee willen denken,” reageert Christ van Wanrooij (JA21) achteraf. “Dat geeft mij vertrouwen, democratie werkt alleen als we allemaal onze stem laten horen.”

Tekst gaat verder onder de foto. 

Samen in debat

Samen in debat

Later in de ochtend is het tijd voor het debat in de theaterzaal. Alle leerlingen uit vwo-5/6 en alle leerlingen met maatschappijwetenschappen woonden het debat bij. De kandidaten, op één na allemaal lijsttrekker, bespreken verschillende stellingen. Duidelijk is dat jongeren de toekomst hebben. In het begin is er weinig debat, want iedereen is het er wel over eens dat de stem van de jongeren vaker gehoord moet worden. 

D66 zet in op gastlessen en wil jongeren betrekken door ‘pizzasessies’ te organiseren. Ons Etten-Leur benadrukt dat ook jongeren lid kunnen worden van een politieke partij en zo kunnen meedenken. 

JA21 vindt dat de jongeren zelf in actie moeten komen voor hun belangen, terwijl GroenLinks-PvdA juist geld vrij wil maken om een cultuurverandering te maken. VVD denkt dat sociale media de beste manier is om jongeren meer te laten inspreken. “Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst,” vult Ger de Weer (CDA) achteraf aan. “Veel jongeren willen na hun studie een woning in Etten-Leur, dat betekent dat we als gemeente meer betaalbare woningen moeten bouwen.”

Leefbaar erkent dat de leefwereld van jongeren anders is en oppert dat deze doelgroep digitaal input zou moeten leveren.
CDA oppert dat de gemeente wellicht beter kan samenwerken door zaken met een vaste contactpersoon van de scholen te bespreken. APB benadrukt dat het belangrijk is dat volksvertegenwoordigers, zowel de
raad als het college in gesprek blijven met iedereen in Etten-Leur.

“De gesprekken met leerlingen over hun ideeën voor Etten-Leur waren minstens zo waardevol als het debat zelf. Jongeren verdienen een stem in besluiten die hun toekomst raken,” reageert Nikita van Dieën (D66) na afloop. Jean-Pierre Schouw (APB) vult aan: “Het is goed om te zien dat de leerlingen betrokken en nieuwsgierig zijn over wat er in Etten-Leur speelt. Daarom hoop ik dan ook dat de leerlingen die mogen stemmen op 18 maart ook hun stem uitbrengen.”

Waar stemt u voor bij de gemeenteraadsverkiezingen?
Bij de gemeenteraadsverkiezingen kiest u de mensen die in de gemeenteraad komen. Deze raadsleden nemen belangrijke beslissingen over uw gemeente. Denk aan onderwerpen zoals afval, verkeersveiligheid en woningbouw. De kandidaten met de meeste stemmen worden raadslid.

Informatie over partijen en kandidaten
Voor de verkiezingen kunt u opzoeken welke partijen en kandidaten meedoen. Deze informatie op de website van de gemeente: www.etten-leur.nl/verkiezingen. Ook krijgt u een kandidatenlijst thuisgestuurd, zodat u kunt zien op wie u kunt stemmen.

Wat doet de gemeenteraad? 
De gemeenteraad heeft veel invloed op wat er in de gemeente gebeurt. Raadsleden nemen besluiten over onder meer onderwijs, nieuwbouw en gemeentelijke belastingen. Ook controleren zij of het college van burgemeester en wethouders het beleid goed uitvoert. Daarnaast spreken raadsleden met inwoners om te horen wat er leeft in de gemeente. Zij houden zich bezig met onderwerpen zoals verkeer, milieu, zorg, cultuur en sport. Ook maken zij regels voor de gemeente en beslissen zij over de begroting en uitgaven. De gemeenteraad is het hoogste bestuur van de gemeente.

Wat gebeurt er na de verkiezingen?
Na de verkiezingen worden eerst alle stemmen geteld. Daarna verdeelt het centraal stembureau de zetels over de partijen. Vervolgens wordt bepaald welke kandidaten in de gemeenteraad komen.