Emotioneel besluit: Parochie laat Lambertuskerk en Petruskerk los

ETTEN-LEUR – De H. Lambertuskerk in Etten en de H. Petruskerk in Leur krijgen op termijn allebei een andere bestemming. Dat heeft het parochiebestuur van de H. Mariaparochie woensdagavond bekendgemaakt tijdens een informatieavond in de Lambertuskerk. Eerst zal de Lambertuskerk worden herbestemd, daarna volgt de Petruskerk, inclusief pastorie.

Volgens het parochiebestuur is het besluit niet alleen ingegeven door geldzorgen. De kerkgebouwen zijn groot, kostbaar in onderhoud en moeilijk te verwarmen, terwijl de kerkbijdragen al jaren teruglopen. Toch wil pastoor Jan-Jaap van Peperstraten voorkomen dat het besluit wordt gezien als een rekensom. “Onze afwegingen zijn niet uitsluitend financieel, ze worden niet door een spreadsheet uitgerekend”, liet hij ons voorafgaand aan de bijeenkomst weten.

Emotioneel Besluit

De pastoor plaatste het besluit vooral in het licht van de toekomst van de geloofsgemeenschap. “De gemeenschap van de toekomst vraagt om andere ruimtes, om andere stenen”, aldus Van Peperstraten. Volgens hem sluiten de negentiende-eeuwse kerkgebouwen steeds minder aan bij wat de parochie in de eenentwintigste eeuw nodig heeft. “De kerk is te groot en de zalen te klein. We beginnen nu al vast te lopen bij catechese.”

Voor veel parochianen is het besluit emotioneel. Beide kerken zijn al generaties lang beeldbepalend voor Etten-Leur en nauw verbonden met doop, communie, huwelijk, uitvaart en het gewone parochieleven. Van Peperstraten zei begrip te hebben voor teleurstelling. “Wij zullen de teleurstelling niet negeren. We gaan niet doen alsof die niet bestaat.” Tegelijkertijd hoopt hij dat parochianen ook in de toekomst betrokken blijven bij de gemeenschap.

Zorgvuldige herbestemming

De herbestemming moet volgens het bestuur zorgvuldig gebeuren. Bestuurslid Johan Snijders, die zich intensief met het proces bezighoudt, benadrukte dat de parochie wordt begeleid door het bisdom en overleg voert met gemeente en mogelijke kopers. Uitgangspunt is volgens hem goed rentmeesterschap, financiële verantwoording en respect voor het kerkgebouw en de geschiedenis. In de koopovereenkomst moeten voorwaarden worden opgenomen om een oneerbiedige bestemming uit te sluiten.

Geschiedenis Lambertuskerk

De Lambertuskerk aan de Markt is een neogotische driebeukige kruisbasiliek met een markante westtoren. De kerk kwam in 1877 gereed en werd in 1878 ingewijd. De H. Mariaparochie vermeldt dat de kerk 576 zitplaatsen telt en een rijksmonument is. Voor de kerk staat het Heilig Hartbeeld uit 1926.

De geschiedenis van deze plek gaat echter verder terug. Volgens het Brabants Historische Informatiecentrum (BHIC) vierden katholieken na de Reformatie lange tijd hun liturgie in een schuurkerk, omdat openbare uitingen van het katholieke geloof tot 1795 verboden waren. De voorganger van de huidige Lambertuskerk bleef in gebruik tot 1877. De kerk kreeg bovendien een plek in de vroege kunstgeschiedenis van Vincent van Gogh: Van Gogh Brabant vermeldt dat de Lambertuskerk te zien is op enkele schetsen en tekeningen die hij in zijn Ettense periode maakte.

Geschiedenis Lambertuskerk

Ook de Petruskerk aan de Lange Brugstraat is diep met de lokale omgeving verbonden. De kerk werd in 1889 ingewijd en is eveneens een neogotische kruisbasiliek. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed omschrijft de Petruskerk als een kruisbasiliek met twee torens in de voor P.J. van Genk karakteristieke vroeggotische trant. De H. Mariaparochie vermeldt dat de kerk 596 zitplaatsen telt en dat achter de kerk de parochiële begraafplaats ligt.

Beide kerken zijn verbonden met architect Petrus, of Piet, van Genk. Het BHIC noemt hem een belangrijke kerkenbouwer in het bisdom Breda en vermeldt dat hij in Etten-Leur zowel de Lambertuskerk als de Petruskerk bouwde. Daarmee raakt het besluit niet alleen het kerkelijk leven van nu, maar ook een belangrijk stuk lokaal erfgoed.

Kerken blijven nu beschikbaar

Voor parochianen verandert er op korte termijn nog niet direct iets. De komende tijd blijven de Lambertuskerk en Petruskerk de vertrouwde plekken voor missen, vieringen en ontmoeting. Tegelijk is duidelijk dat de parochie de komende maanden verder moet nadenken over de vraag waar de geloofsgemeenschap straks samenkomt. Vermoedelijk wordt daar in het najaar meer over bekend, wanneer opnieuw een informatieavond wordt gehouden. Dan zal niet alleen de toekomst van de gebouwen aan bod komen, maar ook de praktische vraag hoe en waar de missen, samenkomsten en vieringen in de toekomst een plek krijgen.