Bijzondere prenten uit kringloopwinkel belanden in collectie Nederlands Drukkerij Museum

ETTEN-LEUR – Het Nederlands Drukkerij Museum heeft er sinds deze week twee bijzondere stukken bij. De prenten, die dateren uit de eerste helft van de twintigste eeuw, werden ontdekt tussen ingeleverde goederen bij kringloopwinkel La Poubelle in Tilburg. Dankzij de oplettendheid van een medewerker en nader historisch onderzoek blijken het waardevolle voorbeelden van grafische kunst en drukgeschiedenis. De werken zijn inmiddels geschonken aan het museum en krijgen daar een plek in de vaste collectie.

De overdracht vond plaats in aanwezigheid van vertegenwoordigers van kringloopwinkel La Poubelle. Onder hen waren Karin Braam, Wendy van Gool en Gijs Franken, die zichtbaar trots zijn op de bijzondere vondst. “Wij zijn ontzettend blij dat deze prenten via onze kringloopwinkel zijn ontdekt,” vertelt Gijs. “Bij La Poubelle werken veelal mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, hoewel wij liever spreken van medewerkers met een bijzonder talent. Een medwerker herkende direct dat het hier om iets bijzonders ging. Hij was erg trots toen later bleek dat zijn vermoeden helemaal juist was.”

Speuren naar verborgen schatten

Bij La Poubelle wordt regelmatig gezocht naar opmerkelijke objecten tussen de binnengebrachte goederen. Volgens Karin Braam gebeurt dat heel bewust. “Wij proberen iedere maand een bijzonder voorwerp uit het aanbod te selecteren,” legt zij uit. “Die vondsten delen we vervolgens met Omroep Brabant, die daar regelmatig aandacht aan besteedt. Deze prenten vormden al de derde bijzondere ontdekking op rij. Uiteindelijk leidde dat ook tot contact met het Nederlands Drukkerij Museum.” Het museum is blij met de schenking. Vrijwilliger en kenner Cees Jochems onderzocht samen met enkele collega’s de prenten en ontdekte verschillende bijzondere details.

Meesterwerk in kleurendruk

De prent met de afbeelding blijkt een Franse linosnede te zijn, uitgevoerd in meerdere kleuren. Dat maakt het werk volgens Cees extra bijzonder. “Wie goed kijkt, ziet hoe nauwkeurig het drukwerk is uitgevoerd,” vertelt hij. “Bij een meerkleurendruk moet iedere drukgang exact aansluiten op de vorige. Dat vereist vakmanschap van een hoog niveau. Juist daardoor is deze prent een prachtig voorbeeld van de kwaliteit die destijds mogelijk was. Opvallend is nog een met de hand geschreven regel onder de afbeelding.” “Dat lijkt misschien een klein detail, maar het maakt het werk juist bijzonder,” zegt Cees. “Aan de vorm van de letters kun je zien dat de tekst niet is gedrukt, maar daadwerkelijk met de hand is geschreven. Of dat bij alle exemplaren gebeurde weten we overigens niet.”

Kritische blik op moderne technieken

Ook de tweede prent is interessant. Deze bevat een tekst van de Franse kunstcriticus Renée Moutard-Uldry. Dankzij die vermelding kon de prent nauwkeuriger worden gedateerd. “Daardoor weten we dat het werk waarschijnlijk tussen 1937 en 1946 is ontstaan,” zegt Karin. “De tekst is kritisch over de moderne druktechnieken die in die periode opkwamen. Volgens de auteur ging daarbij respect voor het traditionele drukkersvak verloren.”

Beschermheilige van drukkers

De afbeelding zelf bevat eveneens tal van verwijzingen naar de geschiedenis van het vak. Zo wordt verwezen naar Saint Porte Latine, de beschermheilige van drukkers en typografen. “De drukker werkt op een kniehevelpers,” licht Cees toe. “Van dat type pers hebben wij er drie in ons museum staan. De combinatie van een monnik en een drukker laat mooi zien hoe oude en nieuwe technieken naast elkaar bestaan.”

Kers op de taart

“Wij zijn heel blij met de schenking,” besluit Cees. “Niet alleen vanwege de kwaliteit van de prenten, maar ook omdat ze een mooi verhaal vertellen over de geschiedenis van het drukkersambacht. Dat we ze juist in ons jubileumjaar aan de collectie mogen toevoegen, is de kers op de taart.”