Kunstwacht trekt door Halderberge voor onderhoud openbare kunst

OUDENBOSCH - Halderberge telt tientallen kunstwerken in de openbare ruimte. Om die ook de komende jaren in goede staat te houden, is het team van Kunstwacht op pad. Deze zomer zijn zij gestart met het herstellen en schoonmaken van de kunstwerken. Tijdens dat werk komen soms verrassende gebreken aan het licht.

Schuin tegenover de Basiliek richt Joost Frerichs (33) een waterstraal op het beeld van een jongetje in kleermakerszit. Het vuil en de groene aanslag laten langzaam los. Ondertussen inspecteert Frerichs het beeld nauwkeurig. Onder de aanslag komen de eerste gebreken tevoorschijn. “De sokkel is beschadigd en er loopt een duidelijke scheur bij de voet en rond de nek. Dat moet een keer gerepareerd worden.”

Frerichs werkt al zeven jaar bij Kunstwacht. In opdracht van de gemeente onderhoudt de Delftse organisatie sinds dit jaar de openbare kunstwerken in Halderberge. De medewerkers zijn goed herkenbaar aan hun blauwe werkkleding en busjes met oranje zwaailampen. Het Kleermakertje, zoals het beeld van het zittende jongetje bij de Basiliek heet, was volgens Frerichs hard toe aan een schoonmaakbeurt. “Het beeld staat bij bomen en die hebben vaak meer onderhoud nodig door vogelpoep. Ook worden ze in de schaduw sneller groen door mossen en algen.”

Frerichs pakt een multimap uit zijn busje. Alles wat hij tijdens het schoonmaken ontdekt, noteert hij. De administratie van Kunstwacht gebeurt nog op papier, al moet die in de toekomst digitaal worden. Ook de beschadigingen bij de voet en het hoofd van het Kleermakertje registreert hij. De scheuren laat hij verder ongemoeid. “Dat is aan de gemeente om te beslissen wat daarmee gebeurt.”

Maatwerk

Kunstwacht is actief in ruim honderd gemeenten in Nederland. Eduard Weijgers richtte het bedrijf in 2002 op, samen met Paul Schulten. Ze kenden elkaar van de hockeyclub. “Paul was al bezig met het restaureren van allerlei objecten. Ik heb een bedrijfskundige achtergrond”, zegt Weijgers. Ze begonnen destijds met het schoonmaken van kunstwerken in Delft. Inmiddels heeft Kunstwacht bijna ieder soort kunstwerk wel gezien.

Dat betekent vooral veel werk buiten. “Schoonmaken en regulier onderhoud gebeuren vrijwel altijd op locatie”, legt Weijgers uit. Dat heeft onder meer te maken met de manier waarop veel kunstwerken zijn geplaatst. “Veel kunstwerken zitten met een fundering in de grond. Die til je niet zo makkelijk op.” Alleen als een kunstwerk echt gerepareerd moet worden en dat niet op locatie kan, gaat het mee naar de werkplaats in Delft. Volgens Weijgers is dat voor de kunstwerken in Halderberge voorlopig niet nodig.

Vooraf maakt Kunstwacht een inventarisatie van alle openbare kunstwerken in de gemeente. Daarna wordt een beheerplan opgesteld. Daarin staat wat er op korte en langere termijn aan een kunstwerk moet gebeuren om het in zo goed mogelijke staat te krijgen. Niet alle werkzaamheden kunnen namelijk tegelijk worden uitgevoerd. Een schoonmaakbeurt zoals die van het Kleermakertje kan vrijwel het hele jaar door plaatsvinden. Voor ander werk ligt dat volgens Weijgers anders. “Schilderen en lijmen kunnen we in het najaar en de winter niet uitvoeren. Daarvoor hebben we echt droog weer nodig, anders kunnen we de kwaliteit niet waarborgen. Voor groot onderhoud zijn we sterk afhankelijk van de mooie maanden in het jaar.”

Belastinggeld

Ook bij het Kleermakertje is meer werk nodig. Naast de scheuren noteert Frerichs dat het beeld best een nieuw verflaagje kan gebruiken. Maar wanneer en of dat gebeurt, weet hij niet. Tijdens het schoonmaken houden voorbijgangers het tafereel ondertussen goed in de gaten. De reacties lopen uiteen. “’Oh, dit wordt dus van ons belastinggeld betaald?’ Krijg ik weleens te horen”, vertelt Frerichs. “Maar soms krijg ik ook koffie en een gebakje aangeboden.” Na de schoonmaakbeurt ziet het Kleermakertje er in ieder geval weer een stuk frisser uit. De scheuren die aan het licht kwamen, blijven voorlopig nog zichtbaar.

Bijschrift -

Foto: Olaf Knook