Herdenking Moerdijk: Toespraak Johan Beljaars

MOERDIJK - Ook in de gemeente Moerdijk zijn vanavond oorlogsslachtoffers herdacht. In de krant van deze weken vertelde veteraan Johan Beljaars over de toespraak die hij ieder jaar houdt op de herdenking bij de Klokkenstoel in Moerdijk. Van Johan mogen we zijn toespraak pububliceren. 

Leven met oorlog
Zoals velen weten schilder ik niet onverdienstelijk, mijn schilderleraar is David, van oorsprong Georgiër maar hier al tientallen jaren woonachtig en Nederlander, zijn vrouwThea is Russisch, maar na 5 jaar cursussen, een verplichte opleiding zelfs in Rusland met examens Nederlands en Nederlandse cultuur nu Nederlandse. Dus zo makkelijk is het nog niet om Nederlander te worden. Ze mag dus nu haar oude moeder en familie niet meer zien van wegen de sancties. Naar mijn mening zijn het de meest integere bescheiden mensen die ik ken.

Wat heeft dit met het thema te maken, hoor ik u denken: ruim een jaar heeft David zich ontfermd over 3 meisjes uit Oekraïne en op onze dinsdagavond club ontvangen: Lada van 16, Lada van 15 en Anastasia van 13. Lada van 15 is de meest uitgesproken van de 3 en ik heb haar gevraagd of ik haar mocht interviewen, met als kanttekening dat ze niet op alle vragen hoefde te antwoorden... ze stemde toe. 

Lada is een slimme jonge dame die binnen “no time” de Nederlandse taal redelijk beheerste, modieus uiterlijk wat hier als gothic-stijl zou worden bestempeld, Gitzwart haar, bleke huid, donker opgemaakt en weidse modieuze kleding. Op de vraag wat ze later wil worden antwoord ze Mode ontwerpster of iets in ontwerpen in de creatieve sfeer, gezien haar schilder kwaliteiten en uitgesproken uiterlijk sta ik daar niet van te kijken. 

Lada is in Maart 2022 met haar zusje Jeva van 10 naar haar oma gebracht in Helwijk, die hier met een Nederlander getrouwd is, ze gaat naar school in Roosendaal zit in een klas met Oekraïense kinderen. Haar moeder is nog steeds in Oekraïne, Kiev, hun woonplaats, ze is gynaecoloog en psycholoog voor zwangere vrouwen, ook daar gaat het leven zo goed en zo kwaad door, en brood moet op de plank, in januari was ze 2 weken in Nederland, en op de schilderclubonder het genot van koffie, heeft ze mij wel 4 keer gezegd in het Engels hoe blij ze is dat Nederland en Nederlanders haar kinderen opvangen met scholing en ondersteuning. Ondanks dat Lada goed Nederlands verstaat en spreekt pakt ze bij moeilijke vragen Google Translate, Voluit en behendig schrijft ze over een vriend van 17 die met zijn familie op een mijn is gereden, zijn familie onder zijn ogen ziet omkomen en zelf een dwarslaesie en gehoor en gezichtsschade oploopt, ze weet niet waar hij nu is en hoe het met hem gaat. Haar vader, gescheiden, spreekt ze mondjesmaat, zit dieper in het land, met meer gevolgendoor de oorlog. Lada verteld me ook dat voor ze naar Nederland kwam, met haar moederen zusje in een kelder te hebben gezeten, en toen ze buiten kwam meerdere branden zag Feiten van een oorlog door de ogen van een slimme en knappe puber. 

Nog meer feiten..... naar schatting 19500 Oekraïense kinderen zijn uit Russisch bezet Oekraïens grondgebied, zonder ouders gedeporteerd naar Russische “zomerkampen” waarin het verleden heb ik dat meer gehoord? Naar schatting 800 tot 1000 slachtoffer per dag maakt deze oorlog die nu al anderhalf jaar duurt: even snel gerekend en geschat dus meer dan 500.000 slachtoffers, waar in het verleden heb ik dat meer gehoord.... Door de machtswellust van één dictatoriaal leider, die zijn volk manipuleerde zijn mensenontheemd, familieleden en dierbaren voorgoed kwijt, waar in het verleden heb ik dat toch meer gehoord...

Op de vraag aan Lada wat ze het meest mist in Oekraïne: zegt ze vrienden en naastenop de vraag wat ze het mooist vindt in Nederland antwoord ze resoluut: de vrijheid die mensen hebben, je mag en kan alles en mag zijn wie je bent. En wat doen wij met dat gegeven: we zien deze vrijheid als een recht om te gebruiken om de mening van een ander te bekritiseren, we polariseren, antisemitisme steekt met regelmaat de kop op, we vinden dat democratisch opgestelde regels niet voor ons gelden maar zeker wel voor een ander. Sommige extreme geloofsrichtingen erkennen geen vrijheid van het individu in geaardheid, vrouwenonderdrukking of andere overtuiging.....Al die gesneuvelden van oorlogen in het verleden, en de huidige, voor een stukje vrijheid van je land, mening, of voorkeur, en wij als samenleving gaan er zo mee om.....Stof tot nadenken genoeg, naar mijn mening.... tot de volgende broodnodige herdenking.