Vanaf 20 oktober strijkt ‘Menno’s Reis’ neer in Willemstad

WILLEMSTAD - Menno van Coehoorn, Fries strateeg en vestingbouwer, ging 325 jaar geleden op inspectiereis. Zijn plan legde de basis voor wat we nu kennen als de Zuiderwaterlinie. Dit jaar treedt de Alliantie Zuiderwaterlinie samen met haar bezoekers in zijn voetsporen tijdens ‘Menno’s Reis’. Vanaf 20 oktober kun je hiervoor in het Mauritshuis in Willemstad terecht. 

Centraal staat de vraag wat we kunnen leren van de manier van denken van Menno van Coehoorn en welke rol het erfgoed kan spelen bij toekomstige uitdagingen. Ter ere van Menno’s Reis ontwierp Studio APVIS een bijzonder kunstwerk, dat inmiddels in ook al in Grave en Geertruidenberg is geweest. Het moderne kunstwerk wekt met behulp van AR (augmented reality) de geschiedenis van de Zuiderwaterlinie en de innovatieve geest van Menno van Coehoorn tot leven.

Met dit moderne kunstwerk hopen zij de geschiedenis van de Zuiderwaterlinie en de innovatieve geest van Menno van Coehoorn tot leven te wekken. “We hebben met behulp van AR een extra laag aan het kunstwerk toegevoegd,” vertelt Demian Albers van Studio APVIS. “Daarmee stap je echt in Menno’s wereld. We hopen dat mensen dankzij het kunstwerk ontdekken hoe de linie zich door de jaren heen heeft ontwikkeld en wat het betekent voor de mens, de natuur, de omgang met water en het erfgoed. Wat kunnen we leren van Menno van Coehoorn? En wat zijn onze dromen voor de toekomst van het gebied? Ons kunstwerk legt verbindingen tussen verleden, heden en toekomst.”

Anne-Wil Maris, programmamanager Alliantie Zuiderwaterlinie: “Extra bijzonder is dat het kunstwerk ook ‘leeft’. Niet alleen dankzij AR, maar dankzij de mensen die het bezoeken. We roepen iedereen op om hun gedachten of ideeën over de omgang met water, natuur en erfgoed in hun omgeving op te schrijven en op het kunstwerk te plakken. Zo zie je dat ons erfgoed niet alleen in het verleden, maar ook in het heden en de toekomst leeft!”

“In eerste instantie zat er vooral muziek in het kunstwerk,” vertelt Manon Notermans van de Zuiderwaterlinie. “Bij de expositie gaan de kunstenaars in gesprek met de vrijwilligers. Zo komen er steeds meer verhalen bij. Het kunstwerk is een soort mobiel dat uit vestingsterren bestaat. Elke ster kun je via tablet of telefoon bekijken, dan komen er animaties naar voren. Ik ben wel benieuwd wat er uiteindelijk allemaal inzit.”

De inspectiereis van Menno van Coehoorn was een reactie op de uitdagingen van die tijd: de constante bedreiging van de Republiek door grote legers uit het zuiden en oosten. Door de vestingsteden aan elkaar te verbinden met gebieden die bewust onder water gezet konden worden (inundatie), kon de vijand tegengehouden worden.

Vandaag staan we voor nieuwe uitdagingen, denk aan klimaatverandering, landschaps- en erfgoedbescherming en woningbouw in de regio. De Zuiderwaterlinie kan een aanjager en inspiratiebron zijn bij deze toekomstige uitdagingen. De laaggelegen plekken die vroeger bewust onder water werden gezet om de vijand tegen te houden, kunnen nu bijvoorbeeld gebruikt worden als een soort natuurlijke buffers om water in vast te houden. Tot 19 november kun je voor ‘Menno’s Reis’ is het Maurtishuis terecht, vanaf 24 november vindt je de expositie in het Markiezenhof in Bergen op Zoom.[n]