Fort Sabina gaat terug naar november ‘44

HEIJNINGEN – Op 8 en 9 november wordt Fort Sabina teruggevoerd naar november 1944. Tijdens het evenement Operation Rebound herleeft de bevrijding van de Westhoek, precies tachtig jaar na de intocht van de geallieerden. Meer dan honderd deelnemers brengen de geschiedenis van deze streek opnieuw tot leven met authentieke kampementen, historische voertuigen, lezingen en muziek.

“Fort Sabina is op 6 november 1944 bevrijd,” vertelt Ans Wijtvliet, bestuurslid van het fort. “In de week daarvoor rukten de geallieerden op van Roosendaal richting de Moerdijkbruggen. Dit weekend laten we zien en beleven wat dat betekende voor soldaten én burgers.” De bevrijding van dit gebied was onderdeel van Operatie Pheasant, de grote geallieerde aanval op Midden- en West-Brabant. Militair historicus Dré van Roomen van de stichting The Dutch Polar Bears legt uit: “Na de mislukte Operatie Market Garden bij Arnhem wilden de geallieerden snel de grote rivieren bereiken om de corridor te beschermen. De Polar Bears, een Britse divisie, kregen de opdracht de noordwesthoek van Brabant te bevrijden, die operatie heette Rebound.”

Kees Machielse van Heemkundekring Fijnaart-Heijningen vult aan: “Op 2 november 1944, om negen uur ’s avonds, begon de oversteek bij Fijnaart. Door hevig Duits verzet liep de aanval vast bij Stampersgat, maar een dag later lukte het alsnog bij Barlaken. Vanuit daar trokken de Polar Bears stap voor stap de Westhoek binnen. Pas op 6 november was Willemstad vrij. De Polen bereikten drie dagen later de Moerdijkbruggen.”

Operation Rebound is geen toneelstuk, benadrukken de organisatoren, maar een belevingsweekend. Op vijf pleinen rond het fort zijn veldkeukens, smederijen, een eerstehulppost en een kampement te zien zoals die in 1944 bestonden. “Oorlog is niet alleen vechten,” zegt Van Roomen. “Het gaat ook om logistiek, om eten, brandstof, gewonden verzorgen. Dat willen we laten zien, zonder de oorlog te verheerlijken.”

De zaterdag start met een plechtige ceremonie bij het monument van Trooper Walter Veness, de Canadese soldaat die in dit gebied sneuvelde. Daarna volgen drie lezingen door Johan van Doorn en Kees Machielse, waarin de militaire strategie, de burgerverhalen en de nasleep van de bevrijding aan bod komen. In het Poortgebouw draait doorlopend de documentaire Bevrijding Westhoek en in de kazerne is een expositie te zien met meer dan honderd gezichten van gesneuvelden.

Fort Sabina vormt volgens Ans Wijtvliet de ideale plek voor dit eerbetoon. “Het is een historisch fort, maar tegelijk een plaats van bezinning en educatie. Door verhalen te vertellen, beelden te tonen en geschiedenis tastbaar te maken, blijven we herdenken. Bezoekers van jong tot oud kunnen hier ervaren wat vrijheid betekent - en wat die destijds heeft gekost.” Geschiedenis moet je niet alleen lezen,” besluit Van Roomen. “Je moet haar beleven. En precies dat gebeurt hier, tachtig jaar na de bevrijding van Fort Sabina.” Meer informatie en tickets op de website van Fort Sabina www.fortsabina.nl