Veilig Thuis West-Brabant in financiële problemen en kampt met langere wachttijden: Inspectie ingeschakeld

WEST-BRABANT - Veilig Thuis West-Brabant verkeert in financieel en organisatorisch zwaar weer. De organisatie heeft opnieuw extra geld nodig, terwijl wettelijke termijnen voor het beoordelen van meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling worden overschreden. De veertien aangesloten gemeenten noemen de situatie zorgelijk en hebben de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) geïnformeerd.

Veilig Thuis is het regionale advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Inwoners en professionals kunnen er terecht met vragen of vermoedens van geweld of mishandeling. De organisatie beoordeelt meldingen, brengt veiligheidsrisico’s in kaart en zet waar nodig vervolgacties in.

De problemen spelen al langer. Begin dit jaar stelden de gemeenten 1,8 miljoen euro extra beschikbaar bovenop de reguliere subsidie van ruim 10,3 miljoen euro. Ook werd een interim-bestuurder aangesteld om de organisatie financieel en organisatorisch weer op orde te krijgen.

Die maatregelen hebben volgens de gemeenten onvoldoende effect gehad. Veilig Thuis heeft inmiddels opnieuw om 600.000 euro extra financiering gevraagd. Tegelijkertijd worden wettelijke termijnen nog steeds niet altijd gehaald.

Oorzaken nog niet volledig duidelijk

Een eenduidige oorzaak voor de problemen is er volgens de gemeenten niet. Veilig Thuis en de gemeenten wijzen wel op een stijging van het aantal meldingen en adviesvragen. Zo kreeg de organisatie in de periode januari tot juli in 2024 ruim 2500 adviesvragen binnen, echter is dit aantal twee jaar later in dezelfde periode opgelopen naar meer dan 4500. Ook worden situaties volgens hen complexer en is vaker samenwerking met meerdere organisaties nodig.

De gemeenten constateren daarnaast dat “wachttijden en financiën maar niet op orde komen” en dat eerdere maatregelen onvoldoende effect hebben gehad.

De interim-bestuurder heeft de afgelopen periode onderzoek gedaan naar de aard, omvang en achterliggende oorzaken. Volgens de gemeenten is inmiddels duidelijk dat de problematiek fundamenteler is dan eerder werd aangenomen. Welke structurele problemen daar precies onder liggen, wordt vooralsnog niet nader toegelicht.

Wettelijke termijnen onder druk

Bij binnenkomst wordt een melding volgens Veilig Thuis direct beoordeeld op urgentie en veiligheid. Acute situaties worden onmiddellijk opgepakt. Daarna geldt dat binnen vijf werkdagen moet worden beoordeeld welke ondersteuning, bescherming of vervolgstappen nodig zijn. Als Veilig Thuis zelf onderzoek doet, geldt daarvoor een termijn van tien weken.

Niet alle meldingen worden momenteel binnen die termijnen afgehandeld. De organisatie benadrukt dat acute veiligheidsrisico’s wel direct worden opgepakt. Voor de gemeenten is dat onvoldoende. Zij vinden dat inwoners moeten kunnen rekenen op een organisatie die haar wettelijke taken tijdig en betrouwbaar uitvoert.

Gemeenten en Veilig Thuis naar inspectie

De veertien gemeenten die gezamenlijk opdrachtgever zijn, zijn Altena, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert. Breda is centrumgemeente en treedt op als eerste aanspreekpunt namens de regio.

Breda heeft namens de gemeenten gesproken met het bestuur en de Raad van Toezicht van Veilig Thuis. De gemeenten hebben daarbij hun zorgen uitgesproken en aangegeven dat zij als opdrachtgever melding zouden doen bij de IGJ. Die melding is inmiddels gedaan. Veilig Thuis heeft de inspectie vanuit de eigen verantwoordelijkheid eveneens geïnformeerd. Het is nog niet bekend welke vervolgstappen de IGJ neemt.

Eerst meer inzicht, dan besluit over extra geld

De gemeenten willen voordat zij besluiten over de gevraagde 600.000 euro meer duidelijkheid over de financiële en organisatorische situatie. Zij hebben Veilig Thuis gevraagd om volledige en controleerbare informatie en om inzicht in de maatregelen die nodig zijn voor structureel herstel.

Daarbij gaat het volgens de gemeenten niet alleen om geld. Ook de organisatie zelf moet worden versterkt. Het bestuur moet bovendien aangeven of het in staat is om Veilig Thuis binnen afzienbare tijd weer financieel gezond en betrouwbaar te maken.

De gemeenten en Veilig Thuis werken ondertussen aan een structureel herstelplan. Wanneer de organisatie weer volledig aan de wettelijke termijnen kan voldoen, is nog niet duidelijk. De gemeenten benadrukken dat zij zien hoe hard de medewerkers van Veilig Thuis onder complexe omstandigheden werken. “Juist daarom is het belangrijk om beter inzicht te krijgen in wat nodig is om de organisatie structureel te versterken”, aldus het gezamenlijke statement.