Zevenbergen mist even haar eeuwenoude klok

ZEVENBERGEN – Een bijzonder gezicht bij de NH kerk in Zevenbergen: de eeuwenoude Mariaklok wordt uit de toren gehesen en naar België gebracht voor een grondige restauratie. Voor voorzitter en ouderling-kerkrentmeester Wino van Dongen is het een belangrijk moment. Tegelijk wil hij één ding vooral duidelijk maken: de restauratie van de Mariaklok en de uitbreiding van het klokkenspel tot een volwaardig carillon zijn twee verschillende projecten.

Van Dongen houdt zich als kerkrentmeester bezig met de ‘stoffelijke kant’ van de kerk: gebouwen, onderhoud en dus ook de Mariaklok. Een rapport van de Monumentenwacht bracht enkele jaren geleden aan het licht dat de conditie van de klok en haar ophanging aandacht nodig hadden.

“Je zag slijtage ontstaan bij de lageringen en scharnierpunten. Dan weet je dat je niet eindeloos kunt wachten,” vertelt Van Dongen. Inmiddels is de klepel verwijderd en kan de klok niet meer op de traditionele manier luiden. De uurslag bleef dankzij een hamer nog wel hoorbaar.

Dat gemis wordt gevoeld. “Een klok hoort te luiden,” zegt Van Dongen. “Voor de kerkdienst, maar bijvoorbeeld ook bij een begrafenis. Het hoort bij een kerk en bij een stad.”

Hoger in de toren

De Mariaklok wordt nu uit de toren gehaald en via een gespecialiseerd bedrijf naar België vervoerd. Daar worden onder andere de klepel en de ophanging aangepakt en wordt de klok voorbereid op een nieuwe klokkenstoel. Bij terugkeer komt zij ongeveer een meter hoger te hangen, zodat haar geluid beter door de galmgaten naar buiten kan.

De klok draagt een lange geschiedenis met zich mee. Volgens de overlevering dateert zij uit 1450. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden andere klokken weggevoerd en uiteindelijk omgesmolten. De oude Mariaklok bleef behouden. Alleen al daarom vertegenwoordigt zij voor Zevenbergen een bijzonder stuk erfgoed.

Twee trajecten, één toren

Rond de klokken ontstaat soms verwarring, merkt Van Dongen. In dezelfde toren speelt namelijk nóg een groot project: de uitbreiding van het bestaande klokkenspel naar een volwaardig carillon.

“Dat zijn echt twee trajecten en twee verantwoordelijkheden,” benadrukt hij. “De Mariaklok is van de kerk. Het carillon is het project van de stichting. We werken praktisch wel samen, maar financieel en organisatorisch moet je die zaken uit elkaar houden.”

De Mariaklok krijgt straks wel een bijzondere dubbelfunctie. Zij blijft in de eerste plaats luidklok van de kerk, maar krijgt daarnaast een extra hamer waardoor zij ook kan meespelen in het carillon.

Voor de restauratie van de Mariaklok kwamen bijdragen van de eigen kerkelijke gemeente en van verschillende plaatselijke stichtingen. Van Dongen is dankbaar dat daarmee het behoud van de klok mogelijk wordt. Als alles volgens planning verloopt, keert de Mariaklok later dit najaar terug naar Zevenbergen.[n]