Nieuwe laag in zeven eeuwen geschiedenis: Sint Jan heropend

ROOSENDAAL - Zeven jaar nadat de verbouwing startte, opende de Sint Jan vrijdagmiddag na een complete verbouwing en een inwendige metamorfose haar deuren. Zeer toepasselijk: aan de vooravond van Open Monumentendag. Op zaterdag 12 en zondag 13 september is de Sint Jan ook voor iedereen te bezichtigen.

De Sint Jan heeft een metamorfose ondergaan die aansluit bij de huidige tijdsgeest. “Je vindt hier een enorme gelaagdheid. Je treft zaken aan uit 1500 en 1600, natuurlijk uit de periode dat het gebouw werd gebouwd - uit 1832 - maar ook de biechtstoel. De voet hiervan is uit 1952. Zo zitten er allerlei lagen in dit fantastische gebouw. Wij hebben daar dan weer een laag aan toegevoegd, de laag van 2026”, aldus Jan-Hein Sloesen, directeur-bestuurder van Cultuurcluster Roosendaal.

Tekst gaat verder onder de foto

Jan-Hein Sloesen, links, aandachtig luisterend tijdens opening Sint Jan - Foto: Wies van Erp

Verwondering

De officiële opening vond vrijdagmiddag plaats. In een programma van ruim een uur werd door presentator Patrick Timmermans, tevens directeur-bestuurder van Erfgoed Brabant, stilgestaan bij de Sint Jan aan de hand van drie G’s: geschiedenis, geschreven en geopend.

Het aanwezige publiek was even daarvoor vol verwondering binnengestapt, want voor velen was dit de eerste keer dat zij na jaren weer binnenstapten en de metamorfose zagen. De bouw startte in 2019 en zou volgens de eerste plannen eind 2023 worden opgeleverd. Zo’n drie jaar later en diverse vertragingen verder werd het lange wachten beloond. 

Tekst gaat verder onder de foto

Genodigden bekijken de kantoorruimtes - Foto: Wies van Erp

Kantoorruimte gecombineerd met rijke historie

Wie nu binnenstapt, ziet aan zowel de linker- als rechterzijde open trappen die naar vergader- en kantoorruimten leiden, verdeeld over twee verdiepingen. Werken, ontmoeten en beleven staan nu centraal. Zo staan de eerste optredens gepland en verraden rode borden met in grote letters ‘VERHUURD’ dat al meerdere kantoorruimtes zijn gevuld. Naast kantoorruimtes valt op dat in het interieur nog vele onderdelen uit het rijke verleden van de kerk zijn behouden. De preekstoel, het orgel, twee zijaltaren, het hoofdaltaar, de kruiswegstaties en de vier biechtstoelen hebben ook in de nieuwe inrichting hun plek gekregen. 

Bij de opening werden een boek van De Ghulden Roos over de rijke historie van de Sint Jan en een glossy gepresenteerd, die vanaf nu ook verkrijgbaar zijn. Hierin wordt uitgebreid stilgestaan bij de geschiedenis en de verbouwing.

Tekst gaat verder onder de foto

Jos Hopstaken en Henk den Ridder vertellen over het boek ‘De wieg van Roosendaal’ en de glossy - Foto: Wies van Erp

‘Vloeken in de kerk’

Vervolgens was de tijd aangebroken voor de opening. Die werd verricht door Bas Maes, gedeputeerde van de provincie Noord-Brabant, en wethouder Evelien van der Star. De wethouder herinnerde zich de aanloop naar 2019 nog, toen ze zelf nog raadslid was. Haar persoonlijke herinneringen aan de kerk betroffen een periode daarvoor: de veelbesproken feesten van voor de metamorfose. “Dat is voor velen wellicht vloeken in de kerk”, zei ze met enige voorzichtigheid tegenover de genodigden. Maar ook bij de wethouder overheerst bovenal trots. Trots op het eindresultaat. 

Tekst gaat verder onder de foto

Foto: Wies van Erp

Ook maakte ze van de gelegenheid gebruik om de aandacht nogmaals te vestigen op een andere noodzakelijke restauratie. “Vanuit de gemeente nemen wij een deel voor onze rekening, maar om het orgel te restaureren is ook een crowdfunding gestart.” Daar haakte presentator Timmermans op in. “Als komend weekend iedere bezoeker een euro achterlaat, kan het snel gaan.”

Fantastische akoestiek

Met een druk op de knop door wethouder Evelien van der Star en gedeputeerde Bas Maes van de provincie werd de opening officieel bekrachtigd, passend bij de omgeving. Want vanaf de zijkant kwam Mischa Molthoff al viool spelend naar beneden gelopen, terwijl hij op piano werd begeleid door Sebastiaan van Delft.

Tekst gaat verder onder de foto

Mischa Motlhoff op viool wordt begeleid door Sebastiaan van Delft - Foto: Wies van Erp

Na afloop waren de genodigden niet alleen enorm onder de indruk van het muziekstuk, maar ook van de akoestiek. Molthoff speelde eerst Oblivion van de Argentijnse componist Astor Piazzolla en vervolgens Twee Gitaren. “En dat klonk ook als twee gitaren, en niet als zes, dus de akoestiek is fantastisch”, jubelden de aanwezigen na afloop.

Jan-Hein Sloesen is vanuit zijn rol bij het Cultuurcluster verantwoordelijk voor de herbestemming, verbouwing en exploitatie van de Sint Jan. Na afloop kijkt hij terug op een geweldige opening, waarin de geschiedenis opnieuw werd herbeleefd. “Ik voel mij trots, maar ook vermoeid, want we zijn sinds 2019 bezig en het is ons toch maar gelukt. Dat maakt emoties los, maar ik ben bovenal trots. Het gebouw is weer open, er klinkt weer geluid. Het is nu aan de Roosendalers; het gebouw is weer open. We hebben deze kerk op een zielvolle manier kunnen herbestemmen en van de ondergang kunnen redden.”

De gelaagdheid van erfgoed, waar Sloesen eerder over sprak, sluit ook aan bij de visie van Timmermans. “Erfgoed is door de jaren heen altijd in ontwikkeling. Hoe een gebouw er nu bij staat, is maar zelden zoals het ooit vanaf de oorsprong gebouwd is. Dat geldt ook voor de Sint Jan, die draagt zeven eeuwen aan geschiedenis mee, op naar zeven eeuwen toekomst.”